Evergrande ngập nợ, hàng triệu người phá sản nhưng Giám Đốc lại được chia lời kếch xù


Evergrande ngập trong nợ khiến hàng triệu người phá sản nhưng CEO lại mạnh tay chia cổ tức

Trụ sở chính của Evergrande ở Thâm Quyến, Trung Quốc chụp ngày 14 tháng 9 năm 2021. (NOEL CELIS/AFP qua Getty Images)

Thanh Đoàn – Đông PhÆ°Æ¡ng • 14:39, 24/09/21

CEO (Giám Đốc Điều Hành) Hứa Gia Ấn của Evergrande sở hữu 70% cổ phần của tập đoàn, ông ta đã chia cổ tức (dividend+phần chia lời: StopExp..)) thẳng tay ngay cả khi tập đoàn phải viết thư cầu cứu tỉnh Quảng Đông năm 2020. Điều này dễ hiểu khi Evergrande là công cụ nợ của chính quyền địa phương và bành trướng nhờ chiếm tài nguyên đất giá rẻ. Chưa kể đằng sau Evergrande còn được hậu thuẫn bởi thế lực chính trị đối thủ của ông Tập là Giang Trạch Dân. Việc vội vã xâu xé cổ tức là tất yếu, có lẽ Hứa Gia Ấn chỉ là người ‘đại diện’ mà thôi…

Cuá»™c khủng hoảng nợ của Evergrande Ä‘ang là tâm Ä‘iểm chú ý của thị trường. Khoản nợ hiện tại của Evergrande là 1,97 nghìn tá»· nhân dân tệ (hÆ¡n 300 tá»· USD). Ông Hứa Gia Ấn (Xu Jiayin), cổ đông lá»›n nhất của Evergrande và nắm giữ hÆ¡n 70% cổ phiếu, bị tiết lá»™ đã nhận gần 50 tá»· NDT (khoảng 7,7 tá»· USD) cổ tức của Evergrande trong 10 năm từ năm 2011 đến 2020, The Epoch Times dẫn nguồn truyền thông Trung Quốc cho biết.

Vội vã chia cổ tức kếch xù

Trong 10 năm qua, Tập Ä‘oàn Evergrande nổi tiếng vì những khoản phân chia cổ tức. Chuyên mục “Mắt Bão” thuá»™c kênh truyền thông Tài chính Phượng Hoàng (finance.ifeng.com) cho biết vào ngày 22/9 rằng, Tập Ä‘oàn Evergrande đã tích lÅ©y được lợi nhuận ròng 173,388 tá»· nhân dân tệ (NDT), tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng vá»›i gần 27 tá»· USD kể từ năm 2009 tá»›i nay. Hầu nhÆ° hàng năm, Evergrande đều chia lượng lá»›n cổ tức, tổng cá»™ng đã chia khoảng 70 tá»· NDT (gần 11 tá»· USD). 

Chuyên mục trên nói rằng, từ tỷ lệ nắm giữ cổ phần có thể thấy, phần lớn cổ tức đã bị Hứa Gia Ấn và các cổ đông quan trọng là “bạn bè” của ông ta bỏ túi, số tiền lên tới gần 54 tỷ NDT (hơn 8 tỷ USD). Chỉ tính riêng từ năm 2011, Hứa Gia Ấn đã kiếm được 49,981 tỷ NDT (khoảng 7,7 tỷ USD) tiền mặt thông qua cổ tức. Khó khăn tài chính của Evergrande cũng không thể ngăn cản Hứa Gia Ấn thu về số tiền này.CEO Hứa Gia Ấn của Evergrande. (Etienne Oliveau/Getty Images)

Nhà bình luận tài chính VÆ°Æ¡ng Kiếm (Wang Jian) nói trong kênh truyền thông cá nhân trên YouTube rằng, ông Hứa coi Evergrande là má»™t nền tảng để kiếm tiền, tiền kiếm được liền chia nhau, ông ta không coi Evergrande là công ty của bản thân, nếu không vợ của ông Hứa – bà Đinh Ngọc Mai (Ding Yumei) sao lại Ä‘i mua sản phẩm tài chính của chính nhà mình chứ. Do đó, Hứa Gia Ấn và Mã Vân (Jack Ma) không giống nhau, kể cả khi Evergrande sụp đổ thì Hứa Gia Ấn cÅ©ng đã nắm trong tay hàng tá»· USD rồi. 

Ngay cả vào năm 2020, Evergrande đã trải qua một cuộc khủng hoảng nợ và phải viết thư cầu cứu tỉnh Quảng Đông, hy vọng rằng tỉnh sẽ đứng ra giải quyết món nợ hơn 10 tỷ NDT (khoảng 1,55 tỷ USD) cho tập đoàn, nhưng trong nửa cuối năm đó, nó vẫn tiếp tục kế hoạch chia cổ tức và còn chia nhau tận 57,779 tỷ NDT (khoảng 8,95 tỷ USD). Evergrande giải thích rằng, số tiền dư hiện tại của công ty hoàn toàn có khả năng thực hiện đợt chia cổ tức này, và sẽ không ảnh hưởng đến dòng tiền của công ty cũng như là hoạt động của công ty trong tương lai.

Vào ngày 15/7/2021, China Evergrande thông báo rằng họ sẽ tổ chức một cuộc họp hội đồng quản trị vào ngày 27/7 để thảo luận về kế hoạch cổ tức đặc biệt, nhưng đã hủy bỏ kế hoạch chia cổ tức trước áp lực bên ngoài.

Dữ liệu cho thấy nợ nội bảng của Evergrande cao tới 1,97 nghìn tỷ NDT (hơn 300 tỷ USD), còn các khoản nợ ngoại bảng thì rất khó thống kê. Chỉ riêng khoản nợ nội bảng đã tương đương với doanh thu tài chính cả năm của bốn thành phố Bắc Kinh, Thượng Hải, Thâm Quyến và Tô Châu; hoặc bằng tổng GDP của tỉnh Hải Nam trong ba năm.

Cổ tức và sá»± ‘trả Æ¡n’? 

Khác vá»›i các nền kinh tế thị trường minh bạch khác, rất nhiều tập Ä‘oàn bất Ä‘á»™ng sản của Trung Quốc không giàu có nhờ tài kinh doanh hay sức sáng tạo mà là nhờ thân hữu vá»›i quan chức chính quyền từ trung Æ°Æ¡ng xuống địa phÆ°Æ¡ng. 

Vì sao? Vì đất Ä‘ai của Trung Quốc là nguồn lá»±c lá»›n nhất cho phát triển nhÆ°ng đất Ä‘ai lại không hề thuá»™c sở hữu cá nhân. Thá»±c tế, trong chế Ä‘á»™ CNCS nhÆ° Trung Quốc, tài sản toàn quốc thuá»™c về Đảng Cá»™ng sản Trung Quốc (ĐCSTQ); mà chính các quan chức là người đại diện ĐCSTQ để toàn quyền chia chác, khai thác, sá»­ dụng các tài nguyên của đất nÆ°á»›c. Đất Ä‘ai, nguồn lá»±c quan trọng bậc nhất của nền kinh tế, nguồn tài nguyên tạo ra tiền và tăng trưởng lá»›n nhất trong chính quyền địa phÆ°Æ¡ng và trung Æ°Æ¡ng, lại càng không thể nằm ngoài sá»± khống chế này. 

Vá»›i lý do nhÆ° vậy, việc thay đổi quyền sá»­ dụng đất, thu hồi đất của dân chúng, giao nó cho má»™t doanh nghiệp mà các chính trị gia tin tưởng là rất phổ biến. Các doanh nghiệp thân hữu này sẽ trả má»™t khoản tiền cho địa phÆ°Æ¡ng, vay vốn từ các ngân hàng thÆ°Æ¡ng mại địa phÆ°Æ¡ng rồi thá»±c thi các công trình xây dá»±ng đô thị, đầu tÆ° công,… Điều này giúp địa phÆ°Æ¡ng có ngân sách, tăng GDP, tạo việc làm. Đây là lý do mà các doanh nghiệp nhà nÆ°á»›c địa phÆ°Æ¡ng, doanh nghiệp BĐS hoạt Ä‘á»™ng tại địa phÆ°Æ¡ng, còn được gọi là các phÆ°Æ¡ng tiện nợ địa phÆ°Æ¡ng. 

Sá»± Æ°u ái của quan chức địa phÆ°Æ¡ng vá»›i các doanh nghiệp BĐS địa phÆ°Æ¡ng còn lá»›n đến mức khi chính quyền trung Æ°Æ¡ng ra chính sách về ‘ba lằn ranh đỏ’ hạn chế nợ của doanh nghiệp BĐS, thì có chính quyền địa phÆ°Æ¡ng Trung Quốc còn chuyển giao tài sản công cho doanh nghiệp BĐS này. Việc chuyển giao tài sản công cho doanh nghiệp giúp tài sản của doanh nghiệp mở rá»™ng ra, làm đẹp các chỉ số về nợ, giúp các phÆ°Æ¡ng tiện nợ địa phÆ°Æ¡ng này có thể tiếp tục vay nợ, kinh doanh, sinh lời và chia cổ tức… 

Evergrande ở Trung Quốc là Ä‘iển hình của má»™t phÆ°Æ¡ng tiện nợ địa phÆ°Æ¡ng. Trong số 800 dá»± án xây dá»±ng dở dang không thể hoàn thành vì hết tiền, có tá»›i 500-600 dá»± án hiện Ä‘ang nằm rải rác tại các thành phố cấp 3, cấp 4 khắp Trung Quốc. Các dá»± án đô thị tại thành phố cấp 3, cấp 4 (thậm chí ở cả thành phố cấp 2) Ä‘ang rất ế ẩm. Từ năm 2018, theo số liệu của Bloomberg, khắp Trung Quốc có tá»›i 50 thành phố ma, 64,5 triệu căn há»™ ma – tức là các BĐS được xây dá»±ng ở các thành phố cấp 3, cấp 4 nhÆ° vậy nhÆ°ng không có ai mua. Cho tá»›i nay, tình trạng BĐS tại các thành phố này càng trở nên tồi tệ hÆ¡n. Má»™t công trình ở thành phố Tô Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc của Evergrande chụp ngày 17/9/2021. (VIVIAN LIN/AFP qua Getty Images)

Vậy tại sao chính quyền địa phÆ°Æ¡ng tại các thành phố này và các công ty BĐS nhÆ° Evergrande lại đánh giá sai xu hÆ°á»›ng thị trường để xây dá»±ng ồ ạt nhÆ° vậy? 

Họ không ngốc, chính quyền địa phÆ°Æ¡ng cần kết quả tăng trưởng. Đào đất lên lấp lại cÅ©ng tạo ra chi tiêu ngân sách và cÅ©ng tăng trưởng. Bán đất cho Evergrande cÅ©ng tạo thu ngân sách và tăng trưởng. Còn Evergrande mua đất giá rẻ, lại vay được bá»™n tiền nhờ bảo lãnh từ chính quyền địa phÆ°Æ¡ng. Nếu không trả được nợ thì lại cầu cứu chính quyền địa phÆ°Æ¡ng. Các chính quyền rất không muốn con cÆ°ng của họ, công cụ tăng trưởng và nợ của họ nhÆ° Evergrande sụp đổ. 

Evergrande không tá»± dÆ°ng lấy được Æ°u ái và tin tưởng của các quan chức địa phÆ°Æ¡ng. Đổi lại, các khoản cổ tức mà Hứa Gia Ấn nhận được sẽ chuyển thành quà, thành các chi phí bí mật nuôi dưỡng các mối quan hệ nhÆ° vậy. Trong câu chuyện này, tài nguyên quốc gia bị lạm dụng, người dân mất ruá»™ng cày, người mua nhà thì mất sạch khoản tiền tiết kiệm cả đời, nhÆ°ng Hứa Gia Ấn và quan chức địa phÆ°Æ¡ng có lẽ còn được nhiều hÆ¡n mất. 

ChÆ°a kể, mối quan hệ mật thiết của Evergrande vá»›i tập Ä‘oàn chính trị quyền lá»±c Giang Trạch Dân là hết sức rõ ràng. Các tập Ä‘oàn chính trị nhÆ° vậy sẽ để cho Hứa Gia Ấn dá»±a hÆ¡i, chống lÆ°ng khi nào? Mọi quyền lợi không tá»± nhiên mà có; nó phải được chia sẻ bởi quyền lợi hoặc quyền lá»±c. Ở đây, trong quan hệ kinh tế, đó là tiền. Chắc chắn là vậy. 

Đó là lý do, Evergrande càng rủi ro, nguy cÆ¡ sụp đổ càng lá»›n, thì Hứa Gia Ấn càng phải vá»™i vã chia cổ tức. Cổ tức chia càng nhiều thì các mối quan hệ càng bền chặt và hy vọng được ‘giải cứu’ càng mạnh mẽ hÆ¡n. 

Thị trường náo loạn

Hiện tại, cuộc khủng hoảng nợ của Evergrande đã kéo dài trong vài tháng. Sau khi thị trường chứng khoán toàn cầu và một số sản phẩm kim loại như quặng sắt giảm mạnh vào thứ Hai tuần này (ngày 20/9), nỗi lo của mọi người về các khoản vỡ nợ lớn hơn đã lan rộng trên toàn cầu. Các nhà đầu tư ùn ùn đổ vào trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ và các kênh đầu tư an toàn khác để tránh nguy. Việc này khiến tỷ lệ lợi nhuận trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm của Mỹ giảm xuống mức thấp nhất trong một tuần và chênh lệch hoán đổi kỳ hạn 10 năm của Mỹ đạt mức lớn nhất trong gần 6 tháng.

Thời báo Kinh tế Hong Kong (Hong Kong Economic Times) dẫn lời ông Hui Shan, má»™t nhà phân tích tại ngân hàng đầu tÆ° quốc tế Goldman Sachs, nói rằng trong những tuần gần đây, các dấu hiệu cho thấy phản ứng dây chuyền tiêu cá»±c do Evergrande vi phạm hợp đồng gây ra là rất lá»›n, Ä‘iều này đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho toàn bá»™ ngành tài chính và nền kinh tế Trung Quốc, còn liên lụy đến thị trường chứng khoán toàn cầu. Má»™t số công ty có nợ cao tại các thị trường má»›i nổi đã phải chứng kiến ​​giá cổ phiếu của họ liên tục giảm trong thời gian gần đây. Nó phản ánh má»™t thá»±c tế rằng cuá»™c khủng hoảng Evergrande Ä‘ang lan sang các thị trường chứng khoán má»›i nổi khác.

Ông Hui Shan dự đoán rằng, tăng trưởng kinh tế Trung Quốc sẽ chậm lại do cuộc khủng hoảng Evergrande, ước tính một cách thận trọng thì sẽ giảm 1,4 điểm phần trăm. Trong trường hợp xấu hơn nữa, tác động tiêu cực có thể lên tới 2,5 điểm phần trăm và trong trường hợp xấu nhất là 4,1 điểm phần trăm.

Một số nhà phân tích còn cho rằng nếu Evergrande phá sản, nó sẽ trở thành Lehman Brothers phiên bản Trung Quốc.

Tuy nhiên, cũng có nhiều tổ chức tài chính cho rằng Evergrande chỉ là vấn đề ở Trung Quốc đại lục và sẽ không có tác động lớn đến thị trường tài chính thế giới.

Tin tức của Reuters cho thấy, trên thị trường quyền chọn chứng khoán Hoa Kỳ, các nhà giao dịch dường nhÆ° có xu hÆ°á»›ng kiếm lợi từ các quỹ phòng há»™. Tức là các nhà đầu tÆ° mua các sản phẩm tài chính phái sinh đánh cược vào sá»± lao dốc của cổ phiếu, trái phiếu hoặc má»™t sản phẩm tài chính nào đó từ các quỹ phòng há»™. Họ sẽ kiếm lời khi các sản phẩm tài chính này mất giá. Do đó các nhà đầu tÆ° và các tổ chức tài chính lá»›n có thể còn Æ°a thích tình trạng bán tháo ồ ạt, kích Ä‘á»™ng tình trạng đó xảy ra mạnh hÆ¡n để kiếm lời thay vì thá»±c hiện nhiều biện pháp để ngăn chặn nó. 

Ông Andrew Left, người sáng lập Citron Research, cÅ©ng dá»± Ä‘oán rằng sẽ không có tác Ä‘á»™ng lan rá»™ng: â€œTôi không nghÄ© đây sẽ là cọng rÆ¡m cuối cùng đè bẹp nền kinh tế toàn cầu”.

Citigroup cÅ©ng cho rằng, các cÆ¡ quan quản lý của chính quyền Trung Quốc có thể sẽ “câu giờ” để giải quyết vấn đề nợ xấu của Evergrande. Chẳng hạn nhÆ° chỉ đạo các ngân hàng không thu hồi tín dụng và kéo dài thời gian trả lãi; trong thời gian ân hạn, Evergrande sẽ đổi tài sản ra tiền mặt, tìm kiếm các nhà đầu tÆ° chiến lược, và tìm cách cÆ¡ cấu lại nợ, để cuối cùng tổn thất sẽ được chia cho toàn hệ thống cùng đảm nhận, các tổ chức tài chính và nhà đầu tÆ° có thể phải cắt giảm má»™t phần vốn.Người dân tập trung trÆ°á»›c trụ sở của Evergrande đòi quyền lợi, ảnh chụp hôm 16/9/2021. (NOEL CELIS/AFP qua Getty Images)

Tập Ä‘oàn bất Ä‘á»™ng sản Evergrande thông báo vào ngày 22/9 rằng, vào ngày 23/9 họ sẽ trả 232 triệu NDT (gần 36 triệu USD) tiền lãi trái phiếu “20 Evergrande 04” của công ty theo lịch trình. Thị trường phân tích rằng, Ä‘iều này đã tạm thời xoa dịu những lo lắng về việc công ty này có thể sẽ không trả lãi trái phiếu theo hợp đồng.

Vào ngày 29/9 tá»›i đây, Evergrande còn phải thanh toán 47,5 triệu USD tiền lãi liên quan đến trái phiếu “VG158786753” – loại có kỳ hạn đến 3/2024. Sau khi bÆ°á»›c sang tháng 10, Evergrande sẽ phải đối mặt vá»›i áp lá»±c trả lãi lá»›n hÆ¡n. Má»™t loại trái phiếu trong nÆ°á»›c và 4 loại trái phiếu nÆ°á»›c ngoài cÅ©ng đến hạn trả lãi, trong đó lãi trái phiếu trong nÆ°á»›c là 122 triệu NDT (khoảng 18,9 triệu USD) và lãi trái phiếu nÆ°á»›c ngoài là 311 triệu USD.

Tính đến ngày 21/9, so với mức đỉnh thì giá cổ phiếu của China Evergrande đã giảm hơn 92%, Evergrande Motor giảm hơn 96%, Evergrande Property giảm gần 80% và Hengten Networks giảm gần 90%. Evergrande, với 4 công ty niêm yết, có giá trị thị trường khi ở mức đỉnh là 1,32 nghìn tỷ đô-la Hong Kong (khoảng 169,6 tỷ USD), tới nay chỉ còn 122,6 tỷ đô-la Hong Kong (khoảng 15,7 tỷ USD), đã bốc hơi 1,2 nghìn tỷ đô-la Hong Kong.

Thanh Đoàn – Đông PhÆ°Æ¡ng

Theo NTDVN.COM

Tags: , , ,

Leave a Reply