Sự thật khó hiểu: Ukraine khiến cả phương Tây và Nga lao đao


Khi cuộc xung đột đi vào bế tắc, chúng ta đang nhanh chóng tiến đến thời điểm mà đàm phán sẽ là câu trả lời duy nhất

Richard Dannatt

RICHARD DANNATT – Ngày 29 tháng 7 năm 2022 •

Boris Johnson với Zelensky

Vào tháng thứ sáu cuộc tấn công của Nga vào Ukraine, có thể là dịp cho cuộc kiểm định tạm thời của cuộc chiến. 

Câu hỏi thường được đặt ra là ai đang thắng và ai đang thua, nhưng những câu hỏi hàng hai gây bối rối do sự phức tạp của tình thế. Thật vậy, người ta tự hỏi liệu sự thắng hay thua là một khái niệm có ý nghĩa hay không.

Nhà lý thuyết quân sự thế kỷ 19, Karl von Clausewitz, cho rằng chiến tranh là sự tiếp nối của chính trị bằng các phương tiện khác, ngụ ý giai đoạn chiến sự của xung đột chỉ là một giai đoạn bạo lực làm thay đổi tình hình trên thực địa trước khi có các cuộc đàm phán. Ngoại trừ rất rõ ràng của Chiến tranh thế giới thứ hai, hầu hết các cuộc xung đột hiện đại đều kết thúc trong đàm phán mà không có chiến thắng hoàn toàn trên chiến trường. Ukraine gần như chắc chắn sẽ đi theo mô hình này.

Về phía Putin, Mọi hy vọng chiến thắng nhanh chóng của Vladimir Putin đều sụp đổ khi quân đội của ông ta đã thất bại trong cuộc tấn công vào thủ đô Kyiv trong những ngày đầu của cuộc chiến. Trước ngày 24 tháng 2, trong khi tập hợp lực lượng uy hiếp và đe dọa ở biên giới Ukraine, Putin là nhà lãnh đạo thế giới mà các nước ở phương Tây muốn đánh bại. Trong lúc đó ông ta đang ở vào một vị trí cực kỳ quyền lực, nhưng sau khi “chiến dịch quân sự đặc biệt” của ông hoàn toàn kém cỏi, ông ta đã trở thành một kẻ giết người với những bằng chứng đáng tin cậy về tội ác diệt chủng nhuộm đỏ bàn tay của ông ta.

Nếu hành động hiếu chiến của Putin trước ngày 24 tháng 2 được thiết kế để chia rẽ phương Tây, thì ông ta đã thất bại, giống như thất bại của quân đội của ông ta đã mang lại thành công trên thực địa cho Ukraine lúc ban đầu.

Tuy nhiên, với quyết tâm vẽ lại ranh giới của Đông Âu, Tổng thống Nga đã đảm bảo rằng giai đoạn thứ hai của ông chuyển sang các mục tiêu có thể đạt được hơn – cụ thể là bảo đảm một hành lang giữa Crimea và nước Nga cũng như chiếm Donbas, các tỉnh Donetsk và Luhansk. Trên chiến trường, quân đội Nga chuyển sang chiến thuật tàn bạo của Hồng quân thời Liên Xô: tấn công dồn dập và liên tục bằng pháo và tên lửa hành trình vào các mục tiêu gần làm giảm các vị trí phòng thủ của Ukraine và vào các mục tiêu sâu để làm suy yếu tinh thần của người dân. Những điều này đã có kết quả khác nhau.

Gây sức ép không ngừng, người Nga đã tiến sâu vào phần lớn hai tỉnh Donbas và đảm bảo hành lang trên bộ từ Crimea, nhưng Nga đã phải trả giá bằng mạng sống con người rất lớn. Các nguồn đáng tin cậy cho thấy quân đội Nga có thể đã mất khoảng 40.000 người trong cuộc chiến và vô số bị thương, mất tích hoặc bị bắt làm tù binh. Những tổn thất như vậy khiến cho các lực lượng vũ trang không bền vững, đặc biệt là do không thể huy động đầy đủ quân tham gia chiến tranh (Putin vẫn miễn cưỡng thừa nhận rằng ông thực sự đang chiến tranh).

Ở quê nhà, áp lực từ các bà mẹ của binh lính đang gia tăng, gợi nhớ đến cuộc xung đột Afghanistan từ năm 1979 đến 1989. Và ở Ukraine, việc cung cấp vũ khí và đạn dược của phương Tây đang xoay chuyển tình thế thành công về phía quân phòng thủ, thậm chí còn khuyến khích các cuộc phản công hạn chế như gần đây trong khu vực Kherson .

Nhưng trở lại cuộc kiểm định tạm thời, liệu những diễn biến này có cho thấy bên nào đang thắng thế hay không? Kết luận tạm thời phải là chưa thể. Người Nga đang tiến đến đỉnh điểm nếu họ có thể hoàn thành việc chiếm Donbas, họ cũng sẽ kiệt sức và không thể tiến xa hơn về phía Tây, trong khi người Ukraine, được tăng cường vũ khí và huấn luyện của phương Tây, sẽ có thể tổ chức các tuyến phòng thủ mới ở phía đông. Khi mùa đông đến gần, cuộc xung đột trên mặt đất có vẻ sẽ đi vào bế tắc, giống như một sự đóng băng lớn.

Bên ngoài chiến trường, các ảnh hưởng chiến lược khác đang diễn ra. Mối quan hệ ngoại giao của Nga với phương Tây bị rạn nứt, sự thận trọng của Trung Quốc và Ấn Độ cùng với sự mâu thuẫn của hầu hết các quốc gia châu Phi khiến Putin ở một vị trí cô lập trên trường thế giới. Tuy nhiên, đồng thời, bức tranh kinh tế dường như đang có lợi cho Putin. Các lệnh trừng phạt có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế Nga, nhưng đồng rúp vẫn mạnh và doanh thu từ việc tiếp tục cung cấp năng lượng cho phương Tây nhờ đó đang duy trì cỗ máy chiến tranh của Nga.

Hơn nữa, nguồn cung dầu giảm đặc biệt sang phương Tây, đang được thị trường Đông Á rộn rịp mua lại. Và bây giờ, khi mùa đông đến gần, các quốc gia khát năng lượng như Đức, Áo và Ý, những nước đang vật lộn để đa dạng hóa nguồn năng lượng của họ có thể bắt đầu phá vỡ sự gắn kết hiện tại của phương Tây, cho Putin một cái nhìn thoáng qua về việc đạt được mục tiêu chiến lược đó là chia rẽ Nato.

Hơn nữa, áp lực quốc tế do Liên Hiệp Quốc sắp xếp nhằm đẩy mạnh xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine để ngăn chặn cuộc khủng hoảng lương thực ở các nước đang phát triển đã đưa Nga và Ukraine đến một thỏa thuận gượng gạo về vấn đề đó. Mối hận thù được biểu lộ bởi các cuộc tấn công tên lửa vào cảng Odesa trong tuần này.

Tổng hợp các yếu tố quân sự, ngoại giao và kinh tế có thể dẫn đến kết luận rằng thời điểm nối lại đàm phán có thể đã đến. Vương quốc Anh đang dẫn đầu phương Tây đồng ý với Tổng thống Zelensky rằng tình hình trên mặt đất phải trở lại như trước ngày 24 tháng 2 và có thể Crimea nên được trả lại cho Ukraine – nhưng điều đó sẽ không xảy ra. Người Nga sẽ không tự nguyện rút lui, người Ukraine hầu như không đủ mạnh để loại bỏ họ, và phương Tây sẽ không bao giờ nghĩ đến một chiến dịch kiểu Iraq để loại nước này.

Vladimir Putin sẽ tiếp tục ngồi dưới chiếc dù hạt nhân và Volodymyr Zelensky có thể phải chấp nhận khoảng 20% ​​lãnh thổ Ukraine đang bị Nga chiếm đóng.

Đó là tình huống đã thay đổi, trong đó các cuộc đàm phán có thể được nối lại, nhưng quan trọng nhất, chính Ông Zelensky phải là người quyết định đàm phán chứ không phải vì áp lực của phương Tây.  Tây phương phải tiếp tục hỗ trợ Ukraine và không thể bắt ra lệnh cho nước này, mặc dù một số quốc gia châu Âu muốn cuộc chiến kết thúc sớm hơn là muộn vì các lý do kinh tế và năng lượng của họ.

Bây giờ, rõ ràng kết luận tạm thời cho cuộc kiểm định này giống với một trận hòa với điểm cay đắng hơn là bên thắng hoặc bên thua. Ngay cả khi tình hình ở Ukraine có khả năng vẫn không thỏa mãn sâu sắc đối với quốc gia đó, hành động gây hấn của Putin được coi là đã không thành công. Lập trường tương lai của NATO phải được xác định để ngăn chặn sự xâm lược của Nga như trong Chiến tranh Lạnh, nhưng điều này có một cái giá rõ ràng và không thể tránh khỏi: chi tiêu quốc phòng sẽ phải tăng lên.

Các quốc gia thành viên sẽ đưa ra quyết định của riêng họ về mặt trận này, và ở Anh, đây là một vấn đề trực tiếp trong bối cảnh cuộc bầu cử lãnh đạo Đảng Bảo thủ.

Boris Johnson cam kết tăng chi tiêu quốc phòng của Anh từ 2% lên 2,5% GDP vào cuối thập kỷ này. Giờ đây, Liz Truss đã cam kết tăng nó lên 3%. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi Bộ trưởng Quốc phòng Ben Wallace, người được nhiều người trung thành trong đảng ủng hộ vì đã xử lý cuộc khủng hoảng Ukraine, tuần này tuyên bố ủng hộ chiến dịch tranh cử của bà Liz.

Ukraine đang chiến đấu vì các giá trị của chúng ta với cái giá rất lớn bằng máu và tiền bạc. Điều ít nhất chúng ta có thể làm là chi tiêu nhiều hơn túi tiền của mình để tôn vinh sự cam kết và hy sinh đó. 


Tướng Lord Dannatt là Tổng tham mưu trưởng Anh từ năm 2006 đến năm 2009

HD Press theo the Telegraph

Tags: , , , ,

Comments are closed.