Bài học quá khứ: 90 năm sau khi Châu Âu nhường nhịn Hitler, phải chăng Âu Châu đang mắc phải sai lầm tương tự?


Nhiều người lo sợ nếu Kyiv nhường thêm đất đai, Vladimir Putin sẽ sớm trở lại phần còn lại của Ukraine

Daniel Capurro, PHÓNG VIÊN CẤP CAO & PHÓNG VIÊN LỊCH SỬ Ngày 29 tháng 5 năm 2022 • 6:00 sáng

Tranh luận xoa dịu đã nổ ra sau khi Henry Kissinger nói Kyiv nên nhượng lại lãnh thổ cho Moscow để đạt được hòa bình
Cuộc tranh luận “xoa dịu” đã nổ ra sau khi Henry Kissinger nói Kyiv nên nhượng lãnh thổ cho Moscow để đạt hòa bình TÍN DỤNG : AFP

Nhân nhượng. Đó là sức mạnh của thuật ngữ mà nó vẫn là một sự xúc phạm chính trị mạnh mẽ. Tuy nhiên, đối với một tham chiếu như vậy, ý nghĩa của nó thật không đơn giản. 

Những người ủng hộ đàm phán với các nhà độc tài thường thích thuật ngữ realpolitik (chính trị thực tế). Trở thành người nhân nhượng là trở thành pollyanna-ish, run sợ trước cặp mắt của một kẻ mạnh và nhượng bộ với hy vọng ngây thơ về một sự thay đổi một đặc tính.

Để trở thành một người theo chủ nghĩa thực tế là nhìn thẳng vào mắt nhà độc tài, trong cương vị như một người bình đẳng, đi đến một thỏa thuận chung, cho dù trái ngược nhau về mặt đạo đức.

Cuộc tranh luận kéo dài hàng thập kỷ đã trở thành tin tức mới trong tuần này sau khi Henry Kissinger, cựu quan chức ngoại giao Mỹ và là vị thánh bảo trợ của những người theo chủ nghĩa thực quyền, lập luận rằng Kyiv nên nhượng lãnh thổ cho Moscow để đạt được hòa bình.

“Lý tưởng nhất, đường phân chia nên trở lại nguyên trạng trước đây,” cựu Ngoại trưởng nói.

“Theo đuổi cuộc chiến vượt ra ngoài điểm đó sẽ không phải vì quyền tự do của Ukraine, mà là một cuộc chiến mới chống lại chính nước Nga”.

Bình luận của ông dường như gợi ý sự quay trở lại địa chính trị thế kỷ 19, trong đó quyền tự quyết của các quốc gia nhỏ đứng hạng nhì sau những điệu nhảy của các cường quốc. 

Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, trả lời thẳng thừng: “Có vẻ như ông Kissinger không sống vào năm 2022 mà là năm 1938, ông ấy nghĩ rằng ông đang nói chuyện với một khán giả không phải ở Davos, mà là ở Munich vào thời điểm đó (trước thế chiến thứ 2).”

Cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ Henry Kissinger đã kêu gọi Kyiv từ bỏ lãnh thổ để đạt được hòa bình
Henry Kissinger đã kêu gọi Kyiv từ bỏ nhiều lãnh thổ hơn để đạt được hòa bình TÍN DỤNG : AFP

Như thường lệ ở châu Âu, ký ức tập thể tranh chấp về Chiến tranh thế giới thứ hai là trọng tâm của các cuộc tranh luận địa chính trị ngày nay. 

Tất cả đều quay trở lại một câu hỏi: liệu nỗi kinh hoàng đẫm máu có thể được ngăn chặn nếu Anh và Pháp chỉ đơn giản là đứng lên chống lại Adolf Hitler sớm hơn?

Nhưng họ không làm như vậy vào năm 1935, khi Hitler tiết lộ lực lượng không quân của mính được xây dựng trái phép và Anh đồng ý việc mở rộng hải quân của Đức. Cũng không phải vào năm 1936, khi ông ta quân sự hóa vùng Rhineland một cách bất hợp pháp. Cũng không phải vào tháng 3 năm 1938, khi Đức sáp nhập Áo. Cũng không phải cuối năm đó, khi Hitler đe dọa xâm lược Tiệp Khắc.

Cuộc xâm lược Ba Lan của Đức vào tháng 9 năm 1939, là đã quá muộn.

Nếu Kyiv nhường thêm đất, lập luận của những người chống đối, cũng giống như Hitler nhanh chóng biến việc sáp nhập Sudetenland thành việc chiếm đóng tất cả các vùng đất của Séc, Vladimir Putin sẽ sớm trở lại phần còn lại của Ukraine. 

Các tòa nhà bị phá hủy được nhìn thấy sau cuộc tấn công của Nga tại làng Buzova ở Kyiv, Ukraine
Các tòa nhà bị phá hủy sau cuộc tấn công của Nga tại làng Buzova ở Kyiv, Ukraine Nguồn: ANADOLU

Việc ông Zelensky đề cập đến năm 1938 không phải là ngẫu nhiên. Đây không phải là hành động bất cần đầu tiên của Putin. Năm 2008, ông ta xâm lược Gruzia để giữ lại hai nước cộng hòa ly khai về phía Nga, và vào năm 2014, ông sáp nhập Crimea và sau đó ông ta ủng hộ các cuộc ly khai ở miền đông Ukraine. 

Cả hai lần, phương Tây đều thất bại trước Putin, và ông ta đã trở thành kẻ chiến thắng cách hiệu quả. 

Cũng với Nga kể từ năm 2008, lập luận ủng hộ sự xoa dịu trong những năm 30 là Đức đã bị sỉ nhục không đáng có sau khi sụp đổ vào năm 1918 và rằng, với tư cách là một cường quốc, nước này có những lợi ích chiến lược hợp pháp trên lãnh thổ cũ của mình. 

Hơn nữa, một cuộc đại chiến khác xảy ra ở châu Âu chỉ hai thập kỷ sau khi kết thúc thế chiến cuối cùng (I), thực sự rất thảm khốc.

Trong trí tưởng tượng của người dân Anh, cuộc tranh luận đã được giải quyết một cách hiệu quả khi Winston Churchill lên nắm quyền làm thủ tướng năm 1940. Ông từng là một người phản đối quyết liệt chính sách này trước chiến tranh khiến nó trở thành lập luận chính trong hồi ký của mình, cho rằng nước Anh nên tái vũ trang sớm hơn và ngăn chặn Hitler ở Rhineland.

Cuộc tranh luận lịch sử đã khá sôi nổi hơn. Những người theo chủ nghĩa xét lại đã tìm cách khôi phục hình ảnh của Neville Chamberlain (*), cho rằng thời gian ông dùng để tái vũ trang, dù nhỏ đến đâu, Hitler cuối cùng cũng thỏa thích và công chúng kinh hoàng trước viễn cảnh chiến tranh. 

Mọi người đi bộ dưới ánh nắng mùa xuân gần Nhà thờ St Andrew ở khu phố cổ Kyiv khi thành phố tổ chức các sự kiện kỷ niệm Ngày Kyiv vào cuối tuần cuối cùng của tháng 5
Mọi người đi bộ dưới ánh nắng mùa xuân gần Nhà thờ St Andrew ở khu phố cổ Kyiv khi thành phố tổ chức các sự kiện kỷ niệm Ngày Kyiv vào cuối tuần cuối cùng của tháng 5 NGUỒN : Getty Images

Nicholas Milton, tác giả cuốn sách Di sản của Neville Chamberlain , lập luận rằng thủ tướng Anh không phải là người thích ăn vạ . “Ông ấy là một người thực hành chính xác và có một bàn tay hạn chế và ông đã sử dụng nó với tất cả những gì tốt nhất có lợi cho mình.”

Nhưng đối với các nhà lãnh đạo thế giới ngày nay, đây không phải là một bài thực tập chuyên nghiệp. 

Châu Âu thực sự bị chia rẽ về vấn đề này. Anh quốc dẫn đầu một khối chống lại những người theo đường lối cứng rắn bao gồm Ba Lan và Baltics. Pháp và Đức, các cường quốc khu vực khác của châu Âu dường như đặt mục tiêu hòa bình ngắn hạn bằng bất cứ giá nào.

Có gì ngạc nhiên khi một lục địa vẫn không thể thống nhất về các sự kiện 90 năm trước lại có nguy cơ chia rẽ vì những gì phải làm đối với Putin ngày nay?

(*) Neville Chamberlain: thủ tướng Anh Quốc từ 1947 đến 1940. Ông là người chủ trương hòa hoãn (apeasement), nhượng bộ Hitler, ký hòa ước Munich năm 1938 nhường vùng Sudetenland nói tiếng Đức của Szechoslovakia cho Đức Quốc Xã. Năm 1939, Đức tấn công Ba Lan, ông tuyên bố chiến tranh với Đức, nhưng nhiều người cho rằng đã quá muộn, khiến cho Hitler có được sức mạnh mở ra thế chiến thứ hai. Sau ông phải từ chức, Winston Churchill lên thay chủ trương chống lại Đức Quốc Xã cùng với đồng minh cuối cùng đã thắng được Đức Quốc Xã. Ông bị công luận lên án đã nhường nhịn Hitler, tạo sức mạnh cho nhà độc tài, cuối cùng Hitler vẫn tiếp tục gây chiến (HDP)

Bản tin chính trị của ChopperThông báo chính trị buổi sáng hàng ngày cần thiết của chúng tôi

Theo The Telegraph

Comments are closed.