Stop Expansionism - Chống Bành Trướng

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giá dầu tăng vọt, trong lúc các thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt giảm điểm khi giới giao dịch phản ứng trước cuộc chiến ở Iran – vốn bắt đầu vào cuối tuần qua. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn toàn cầu, đã tăng vọt 13% khi thị trường mở cửa, rồi sau đó giảm trở lại. Thị trường chứng khoán Trung Quốc và Nhật Bản giảm mạnh trong phiên giao dịch sớm. Cổ phiếu của các hãng hàng không bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề. Hàng ngàn hành khách vẫn bị mắc kẹt ở Trung Đông do việc đóng cửa không phận.

Israel tiến hành các cuộc không kích vào Lebanon, bao gồm cả thủ đô Beirut, sau khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel. Nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn cho biết cuộc tấn công của họ là nhằm đáp trả “những hành động gây hấn lặp đi lặp lại của Israel.” Một quan chức cấp cao của Israel cảnh báo Hezbollah rằng họ sẽ “hoàn toàn chịu trách nhiệm cho bất kỳ sự leo thang nào.” Hai bên đã ký một lệnh ngừng bắn vào tháng 11/2024.

Tổng thống Donald Trump dự định sẽ nói chuyện với ban lãnh đạo mới của Iran, theo những bình luận ông chia sẻ với tạp chí Atlantic. “Họ muốn nói chuyện,” ông khẳng định vào Chủ nhật, dù từ chối tiết lộ khi nào cuộc trò chuyện sẽ diễn ra. Ali Larijani, người có khả năng thay thế Ali Khamenei làm lãnh tụ tối cao, tuyên bố Iran sẽ không bước vào các cuộc đàm phán với Mỹ.

Lực lượng vũ trang Mỹ cho biết ba quân nhân đã thiệt mạng và năm người bị thương nặng. Họ không cho biết ở đâu hay như thế nào, nhưng bác bỏ các báo cáo của Iran rằng tên lửa đã bắn trúng tàu USS Abraham Lincoln, đồng thời khẳng định các cuộc tấn công thậm chí “không hề đến gần” tàu sân bay này. Trump tuyên bố lực lượng Mỹ đã đánh chìm 9 tàu hải quân Iran và “phá hủy phần lớn” sở chỉ huy hải quân của nước này.

Bài đang hot

Thế giới hôm nay: 11/02/2026

Ngài Keir Starmer cho biết Mỹ có thể sử dụng các căn cứ quân sự của Anh để tấn công Iran. Vị thủ tướng khẳng định quyết định này sẽ đảm bảo “quyền tự vệ của những người bạn và đồng minh lâu năm.” Ông nói thêm rằng các quốc gia ở Vùng Vịnh đã yêu cầu sự giúp đỡ của Anh, nhưng nhấn mạnh Anh sẽ không tham gia vào bất kỳ cuộc tấn công nào. Iran đã tiến hành các cuộc không kích trả đũa nhắm vào các quốc gia khác trong khu vực, bao gồm Bahrain, Kuwait, và Qatar.

Tin tức khác: Bộ trưởng Nội vụ Anh Shabana Mahmood cho biết bắt đầu từ hôm nay, những người được cấp quy chế tị nạn sẽ chỉ được cung cấp nơi trú ẩn tạm thời tại quốc gia này, và các hồ sơ sẽ được xem xét lại sau mỗi 30 tháng. Một tay súng ở Austin, Texas đã giết chết hai người và làm bị thương 14 người tại một quán bar; FBI đang điều tra khả năng có liên quan đến khủng bố. Và María Corina Machado, lãnh đạo phe đối lập của Venezuela, cho biết bà sẽ trở về nước trong những tuần tới.

Con số trong ngày: 85 tỷ USD, là giá trị của các khoản đầu tư mạo hiểm vào các công ty khởi nghiệp ở châu Âu trong năm 2025, tăng từ 22 tỷ USD của một thập kỷ trước đó.

TIÊU ĐIỂM

Chủ đề hôm nay sẽ là các thông tin liên quan đến cuộc chiến ở Iran.

Hezbollah tham chiến

Khi các quan chức Mỹ và Iran gặp nhau hồi tháng 1 tại Geneva trong một nỗ lực ngoại giao cuối cùng, một trong nhiều điều họ không thể đạt được thỏa thuận là vấn đề Hezbollah. Mỹ và Israel muốn Iran chấm dứt sự ủng hộ kéo dài hàng thập kỷ đối với lực lượng dân quân Lebanon, nhưng Iran đã từ chối. Kể từ khi Mỹ tấn công Iran vào thứ Bảy, mọi người đã đặt ra câu hỏi ngược lại: liệu Hezbollah có ủng hộ Iran không?

Cuối ngày Chủ nhật, nhóm này đã đưa ra câu trả lời bằng cách phóng một loạt tên lửa vào Israel. Quyết định tham chiến của Hezbollah có thể vấp phải sự phản đối mạnh mẽ ở Lebanon. Nước này vẫn đang phục hồi sau cuộc xung đột gần đây nhất của Hezbollah với Israel, mà vào thời điểm lệnh ngừng bắn được thiết lập vào năm 2024, đã khiến hơn một triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Đó cũng là một phần nguyên nhân tại sao nhóm này đã không tham gia chiến đấu khi Israel tấn công Iran vào năm ngoái. Tuy nhiên, lần này, Mỹ và Israel đã tuyên bố thẳng thừng rằng ý định của họ là tiêu diệt chế độ Iran. Đối mặt với mối đe dọa sống còn này, có vẻ như những lo ngại về chính trị trong nước của Hezbollah sẽ không còn mang nhiều ý nghĩa.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo trong cuộc chiến ở Iran?

Lực lượng Mỹ đã mất chín tháng để truy tìm và bắt giữ Saddam Hussein vào năm 2003. Việc tiêu diệt Ali Khamenei chỉ mất một ngày. Sáng Chủ nhật, chưa đầy 24 giờ sau khi Mỹ và Israel lần đầu tiên tấn công Iran, tin tức về cái chết của vị lãnh tụ tối cao đã được loan báo trên đài truyền hình nhà nước.

Nhưng điều đó không có nghĩa là bản thân cuộc chiến sẽ kết thúc nhanh chóng. Iran đã đáp trả bằng cách bắn hàng loạt tên lửa: hàng trăm quả vào Israel và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất; hàng chục quả vào Bahrain, Kuwait, Qatar, Oman, và Ả Rập Saudi. Phần lớn số tên lửa đã bị đánh chặn, nhưng mỗi cuộc tấn công thành công của Iran lại làm gia tăng khả năng xảy ra một cuộc xung đột rộng lớn hơn. Kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Israel có thể cầm cự trong nhiều ngày, nhưng có lẽ không thể kéo dài nhiều tuần.

Cũng không có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy các hành động của Mỹ và Israel cho đến nay sẽ đạt được mục tiêu tiêu diệt chế độ Iran. Các lực lượng an ninh Iran vẫn có khả năng dập tắt tình trạng bất ổn diện rộng. Và sự sụp đổ của một chính phủ có thể tạo ra những vấn đề mới, bao gồm cả cách xử lý các cơ sở hạt nhân của Iran. Không vấn đề nào có thể được giải quyết một cách nhanh chóng.

Sự cô lập của Iran đang trở nên rõ ràng

Chế độ Iran có rất ít bạn bè để kêu gọi viện trợ. Nước Cộng hòa Hồi giáo này không được lòng châu Âu, nơi nhiều quốc gia đang kêu gọi một quá trình chuyển đổi dân chủ. Iran cũng tự hào có mối quan hệ chặt chẽ với Nga, quốc gia gần đây đã tiến hành các cuộc tập trận hải quân với họ, và Trung Quốc, nước được cho là đã bán các hệ thống phòng không cho họ. Cả hai đều lên án chiến dịch không kích của Mỹ và Israel, nhưng vẫn đứng ngoài cuộc chiến

Trong khi đó, các chế độ quân chủ Ả Rập ở Vùng Vịnh lại chẳng nhận được lời cảm ơn nào khi hối thúc Mỹ theo đuổi con đường ngoại giao. Iran đã bắn hàng trăm tên lửa và máy bay không người lái vào họ – không chỉ nhắm vào các căn cứ của Mỹ mà còn cả các mục tiêu dân sự. Ngay cả Oman, quốc gia đang làm trung gian hòa giải giữa Mỹ và Iran trong các cuộc đàm phán hạt nhân gần đây nhất, cũng bị tấn công.

Riêng cuộc tấn công đó dường như đã phản tác dụng. Ngoại trưởng Iran đã cố gắng kiểm soát thiệt hại, ám chỉ rằng lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, tổ chức báo cáo trực tiếp với lãnh tụ tối cao, đang hành động theo các mệnh lệnh “được giao cho họ từ trước.” Về phần Oman, ngoại trưởng nước này đã viết trên mạng xã hội rằng “cánh cửa ngoại giao vẫn đang mở.”

Quốc hội Mỹ đối đầu với quyết định can thiệp nước ngoài mới nhất của Trump

Khi Donald Trump lên mạng xã hội để tuyên bố về cái chết của Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao của Iran, ông tự hào vì đã mang lại “công lý” cho “tất cả những người Mỹ vĩ đại.” Nhưng không ngạc nhiên khi các đảng viên Đảng Dân chủ lại có suy nghĩ khác. Hầu hết trong số họ lập luận rằng các cuộc không kích của Mỹ vào Iran vi phạm Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973 – đạo luật nhằm ngăn chặn các tổng thống đơn phương đưa đất nước vào một cuộc xung đột vũ trang mà không có sự chấp thuận của Quốc hội.

Quốc hội Mỹ dự kiến sẽ tranh luận về một nghị quyết nhằm kiềm chế Trump trong những ngày tới. Nghị quyết này khó có khả năng được thông qua: các cuộc bỏ phiếu tương tự về hành động quân sự ở Caribe và Venezuela đều đã thất bại. Và hầu hết những người ủng hộ Trump tại Hạ viện đều hoan hô các hành động của ông ở Trung Đông.

Nhưng ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy một số đồng minh của tổng thống cũng đang cảm thấy mệt mỏi với thiên hướng can thiệp ở nước ngoài của ông. Tucker Carlson, một nhà bình luận cánh hữu, gọi cuộc tấn công vào Iran là “kinh tởm và xấu xa.” Marjorie Taylor Greene, một cựu nghị sĩ và cựu đảng viên trung thành với Trump nay đã vỡ mộng, mô tả đây là “sự phản bội tồi tệ nhất.”

Từ Nghiên Cứu Quốc Tế

Tags: Do Thái, Hoa kỳ, Iran, tin tức thế giới