Liệu Mỹ có đang cân nhắc việc chiếm đảo Kharg của Iran?

Bài viết của Kian Sharifi

Ngày 11 tháng 3 năm 2026, 16:40 CET

Ảnh vệ tinh chụp một trạm trung chuyển dầu trên đảo Kharg của Iran vào ngày 25 tháng 2.

Các chuyên gia cho rằng đảo Kharg của Iran, cửa ngõ xuất khẩu dầu mỏ chính của nước này, có thể trở thành mục tiêu của Hoa Kỳ, một động thái có thể cắt đứt nguồn thu nhập duy trì nền kinh tế đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi lệnh trừng phạt của Tehran.

Tuy nhiên, việc chiếm giữ hòn đảo nhỏ bé ở Vịnh Ba Tư, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran, sẽ đánh dấu một sự leo thang lớn trong cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran. Các chuyên gia cũng cho rằng điều này khó có thể giáng một đòn kinh tế chí mạng vào nước cộng hòa Hồi giáo.

Ngày 7 tháng 3, Axios đưa tin chính quyền Mỹ đã thảo luận về việc chiếm Kharg, hòn đảo mà Iran phụ thuộc rất nhiều vào việc xuất khẩu dầu mỏ kể từ khi các cơ sở trên đảo được xây dựng vào những năm 1960. Các bến cảng nước sâu của đảo có thể chứa được các siêu tàu chở dầu vận chuyển dầu với số lượng lớn.

Một nguồn tin thân cận với Tòa Bạch Ốc nói với tờ New York Post rằng việc chiếm được hòn đảo này “không phải là vấn đề liệu có chiếm được hay không mà là vấn đề khi nào, vì tầm quan trọng sống còn của nó đối với kết quả của cuộc chiến.”

Chính quyền Trump chưa đưa ra bình luận công khai nào về vấn đề này.

“Iran có những cảng xuất khẩu khác,” Gregory Brew, nhà sử học về dầu mỏ Iran và nhà phân tích cấp cao tại Eurasia Group, nói với RFE/RL. “Có năm cảng khác, bao gồm một cảng mới ở Jask, phía đông eo biển Hormuz, được kết nối với các mỏ dầu chính của Iran thông qua một đường ống dài 1.000 km.”

Ông cho biết, trạm trung chuyển dầu Jask được xây dựng đặc biệt để dẫn đường xuất khẩu vòng qua eo biển Hormuz – và để tránh những tình huống như thế này.

Nếu Hoa Kỳ tìm cách giành quyền kiểm soát hòn đảo này, một vùng đất cằn cỗi, Iran có thể quyết định phá hủy các kho chứa dầu nằm trên đảo Kharg.

“Người Iran hoàn toàn có thể được khuyến khích phá hủy cơ sở hạ tầng ở Kharg thay vì để nó rơi vào tay kẻ thù,” Brew nói.

Các chuyên gia cho rằng, động thái như vậy sẽ mang lại cho Washington một chiến thắng mang tính biểu tượng và cho Tehran một thắng lợi về mặt tuyên truyền, trong khi thị trường dầu mỏ vẫn hấp thụ được cú sốc bất kể điều gì xảy ra.

Ông Brew cho biết, bất kỳ binh lính Mỹ nào được triển khai ở Kharg đều sẽ dễ bị tổn thương trước các cuộc phản công của Iran, đồng thời lưu ý rằng hòn đảo này không có khả năng phòng thủ hiệu quả trước tên lửa hoặc máy bay không người lái.

Iran đã triển khai những loại vũ khí tương tự khắp vùng Vịnh Ba Tư kể từ khi Hoa Kỳ và Israel tiến hành các cuộc không kích vào nước cộng hòa Hồi giáo này vào ngày 28 tháng 2.

Việc Mỹ có thể chiếm đóng Kharg cũng có thể mang lại một thắng lợi lớn về mặt tuyên truyền cho nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei.

XEM THÊM:

Dầu mỏ, chiến tranh và eo biển Hormuz: Liệu Washington có thể bảo vệ thị trường năng lượng toàn cầu khỏi Iran?

Khamenei, người kế nhiệm cha mình làm lãnh đạo tối cao vào ngày 8 tháng 3, lên nắm quyền trong bối cảnh đầy tranh cãi và tính hợp pháp của ông bị nghi ngờ ngay cả trong giới giáo sĩ Iran.

Việc nước ngoài chiếm đóng lãnh thổ Iran sẽ tạo ra chính xác tình trạng khẩn cấp quốc gia mà ông ta cần để củng cố uy tín và tập hợp công chúng.

“Điều đó sẽ cho phép chế độ chuyển hướng mục đích của cuộc chiến,” Brew nói, “từ việc tự vệ trước sự xâm lược của Mỹ và Israel sang bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Iran.”