Lý do thực sự khiến Trung Quốc và Nga không dám tiến hành cuộc tấn công kiểu Maduro như Hoa Kỳ đã làm
Các đối thủ của Mỹ không bị cản trở bởi các chuẩn mực thông thường mà chủ yếu bởi những hạn chế của chính lực lượng quân sự của họ.
Bài viết được thực hiện bởi Decker Eveleth , một nhà phân tích nghiên cứu cộng tác tại CNA, một tổ chức nghiên cứu và phân tích phi lợi nhuận có trụ sở tại Washington.
Ngày 6 tháng 1 năm 2026, 13:35
Sau vụ Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, một số nhà quan sát và quan chức Mỹ đã cảnh báo rằng điều này có thể đã bật đèn xanh cho Moscow và Bắc Kinh tiến hành các hoạt động tương tự ở Ukraine và Đài Loan.
Cũng giống như Hoa Kỳ không công nhận tính hợp pháp của chế độ Maduro ở Venezuela, Nga và Trung Quốc không công nhận tính hợp pháp của nền độc lập của Ukraine và Đài Loan. Ví dụ, nếu Trung Quốc bắt giữ Tổng thống Đài Loan Lai Kinh Đức, hoặc nếu Nga bắt giữ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, thì Hoa Kỳ có thể phản đối dựa trên cơ sở nào?
Một phần lý do khiến sự so sánh này được đưa ra thường xuyên là vì Hoa Kỳ cho thấy những hoạt động kiểu như vậy trông có vẻ dễ dàng. Đối với những người không quen thuộc với kế hoạch quân sự, việc bắt giữ Maduro có vẻ gần như bình thường như – trực thăng bay vào, bắt đối tượng và rời đi mà không gặp nhiều khó khăn. Sự suôn sẻ quá rõ ràng của chiến dịch mà Hoa Kỳ thực hiện thậm chí khiến một số nhà quan sát nghi ngờ rằng thực sự đã có bất kỳ sự kháng cự nào, thay vào đó họ suy đoán rằng Maduro đã bị chính phủ của mình đầu hàng trong một thỏa thuận bí mật.
Người ta thường cho rằng các quốc gia khác kiềm chế không thực hiện một số hành động nhất định vì họ tôn trọng các chuẩn mực quốc tế hơn Hoa Kỳ, quốc gia được xem là không bị ràng buộc bởi các vấn đề đạo đức dưới thời Tổng thống Donald Trump và do đó làm bất cứ điều gì mình muốn.
Cách suy nghĩ như vậy là sai lầm trong bối cảnh cụ thể này, vì hai lý do chính.
Thứ nhất, điều này ngụ ý rằng Hoa Kỳ đã vi phạm chuẩn mực cụ thể hiện đang hạn chế nhiều hành động của Trung Quốc và Nga. Vấn đề là chuẩn mực như vậy không hề tồn tại. Nga chưa bao giờ tôn trọng bất kỳ lệnh cấm nào về việc nhắm mục tiêu vào các nhà lãnh đạo nước ngoài, như đã được chứng minh trong những ngày đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022. Trung Quốc cũng vậy, nước này đã đưa việc nhắm mục tiêu vào các nhà lãnh đạo vào kế hoạch quân sự của mình cho trường hợp khẩn cấp ở Đài Loan.
Lập luận này cũng bỏ qua thực tế về các hoạt động đặc biệt trong chiến dịch vừa qua. Hoạt động được thực hiện vào cuối tuần qua đòi hỏi hàng nghìn nhân viên quân sự Mỹ và tình báo phối hợp chặt chẽ, sử dụng một số công nghệ tân tiến nhất hiện có, được thực hiện bởi các lực lượng tinh nhuệ nhất mà Hoa Kỳ có thể huy động, bao gồm các hoạt động mạng, tình báo bí mật, các cuộc tấn công chuẩn bị vào hệ thống phòng không của Venezuela, và việc sử dụng các máy bay trực thăng chuyên dụng cao cấp do các phi công cực kỳ lành nghề điều khiển—có thể được trang bị các khả năng tuyệt mật mà rất ít người biết đến. Điều mà Hoa Kỳ sở hữu, và phần lớn các nước khác không có, là sự kết hợp hiếm hoi giữa công nghệ tiên tiến và hàng thập kỷ kinh nghiệm tiến hành các hoạt động đặc biệt có rủi ro cao.
Nga và Trung Quốc không tiến hành các nhiệm vụ tương tự không phải vì họ tôn trọng một chuẩn mực được cho là chống lại việc bắt giữ các nhà lãnh đạo mà họ cho là bất hợp pháp. Họ không làm vậy vì họ thiếu khả năng thực hiện. Trong những ngày đầu của cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Nga, Moscow đã cố gắng thực hiện chính xác loại hoạt động này nhưng đã thất bại. Các điệp viên Nga đã thâm nhập Kyiv với mệnh lệnh bắt giữ Zelensky và giam giữ ông ta cho đến khi lực lượng đổ bộ đường hàng không xuống Hostomel gần đó có thể tiếp viện. Cả hai mục tiêu đều không đạt được: các đơn vị đổ bộ đường không của Nga chịu tổn thất nặng nề cả trên không và dưới mặt đất, và mạng lưới điệp viên Nga ở Kyiv đã bị triệt phá. Sau khi thất bại với phương án dùng dao mổ, Nga hiện đang dựa vào vũ lực, chứ không phải các chiến dịch đặc biệt, để đánh bại Ukraine.
Quân đội Trung Quốc, dù có thể nói là tân tiến hơn về công nghệ so với Nga, lại đối mặt với một hạn chế khác: gần như hoàn toàn thiếu kinh nghiệm chiến đấu. Cuộc xung đột quân sự lớn cuối cùng của họ là Chiến tranh Trung-Việt năm 1979, đã diễn ra cách đây gần 50 năm. Tỷ lệ luân chuyển nhân sự trong Quân Giải phóng Nhân dân (PLA) rất cao, và PLA đã phải vật lộn để giữ chân các hạ sĩ quan giàu kinh nghiệm. Do đó, không giống như Hoa Kỳ, Trung Quốc thiếu một đội ngũ cựu chiến binh có kinh nghiệm chiến đấu thực tế để huấn luyện thế hệ tiếp theo trong việc tiến hành các hoạt động đặc biệt phức tạp. Chắc chắn, PLA có luyện tập cho những tình huống như vậy và thậm chí đã xây dựng một bản sao kích thước thật của Tòa nhà Văn phòng Tổng thống Đài Loan tại một cơ sở huấn luyện ở sa mạc. Nhưng diễn tập không phải là kinh nghiệm.
Còn một trở ngại rõ ràng hơn nữa: Đài Loan không yếu như Venezuela. Mặc dù quân đội Đài Loan cũng thiếu kinh nghiệm chiến đấu lớn gần đây, nhưng họ rất thành thạo trong việc giám sát và ngăn chặn các hoạt động không kích của đối phương, và sở hữu một loạt các hệ thống cảnh báo sớm trên không và trên mặt đất tiên tiến. Để Trung Quốc thực hiện một chiến dịch tương đương với chiến dịch của Mỹ ở Venezuela, họ không chỉ cần tấn công hàng chục mục tiêu mà có thể cần tấn công hàng trăm mục tiêu. Một nỗ lực như vậy có thể đòi hỏi nhiều ngày tấn công chuẩn bị, trong thời gian đó giới lãnh đạo Đài Loan có thể phân tán hoặc di dời. Bắt giữ ông Lai từ nơi ở an toàn của ông ta ở giữa Đài Bắc không phải là một nhiệm vụ “cướp bóc nhanh chóng” khả thi – trừ khi, tất nhiên, nó được kết hợp với một cuộc xâm lược toàn diện. Nhưng đến lúc đó, nó không còn là một chiến dịch đặc biệt nữa; đó là sự khởi đầu của một cuộc chiến tranh.
Quân đội Trung Cộng (PLA) dường như hiểu điều này, đó là lý do tại sao họ đã nghĩ ra một cách tiếp cận đơn giản hơn nhiều để đối phó với giới lãnh đạo Đài Loan: ném bom tiêu diệt họ. Trong các cuộc tập trận quân sự tháng trước, Trung Quốc đã thực hành sử dụng lực lượng không quân, hải quân và lục quân để phong tỏa Đài Loan và tiến hành các cuộc tấn công chính xác vào lực lượng Đài Loan. Viết cho China Military Online , một kênh truyền thông do PLA điều hành, nhà bình luận Jun Sheng mô tả “chặt đầu giới lãnh đạo” là mục tiêu trọng tâm của cuộc tập trận, nhằm báo hiệu rằng Trung Cộng có thể “áp đặt các biện pháp trừng phạt chính xác đối với những kẻ chủ mưu chính bất cứ lúc nào”. Đó không phải là một thông điệp quá tế nhị.
Cuộc tranh luận gần đây về chiến dịch của Mỹ ở Venezuela là một ví dụ khác cho thấy Hoa Kỳ đang phải chịu đựng sự bất lực hiển nhiên về ưu thế quân sự của chính mình. Lực lượng Mỹ giỏi đến mức các hoạt động của họ dường như có phép thuật. Trong khoảng một năm trở lại đây, Hoa Kỳ đã tiến hành các chiến dịch chiến đấu ở Yemen, Iran và giờ là Venezuela mà không mất một máy bay có người lái nào do hỏa lực của đối phương. Ngược lại, lực lượng Nga thường xuyên mất máy bay chiến đấu ở Ukraine, trong khi Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) nhận thức rõ ưu thế chiến thuật của Mỹ đến mức họ huấn luyện phi công của mình không tham gia vào các cuộc không chiến .
Điều này không có nghĩa là phủ nhận mối đe dọa từ Nga hay Trung Quốc. Thay vào đó, nó nhấn mạnh rằng cả hai đều dựa vào sức mạnh vũ lực để bù đắp cho sự yếu kém về chiến thuật, điều này chắc chắn có thể hiệu quả trong một số bối cảnh nhưng không phải trong lĩnh vực các hoạt động đặc biệt đòi hỏi độ chính xác cao. Nga và Trung Quốc sẽ không “mạo hiểm” tiến hành các hoạt động nhắm mục tiêu vào giới lãnh đạo trong tương lai gần, và điều này không liên quan gì đến các chuẩn mực. Hoàn toàn là vì Trung Quốc không tin rằng mình đã sẵn sàng và Nga đã tự mình dấn thân vào cuộc chiến và bị bỏng.
Bài viết này đã xuất hiện trong bản tin The Reading List của FP. Đăng ký tại đây .
Theo Foreign Policy
Overlay4
Users Today : 35
Total Users : 2336371
Views This Month : 1238
Total views : 8215358
Server Time : 2026-01-10