Thế giới hôm nay 03/02/2026 (the Economist): Mỹ giảm thuế với Ấn Độ; Elon Musk nhập xAI, SpaceX; Mỹ Iran gặp nhau…


Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ sẽ giảm thuế đối với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ sau khi Ấn Độ đồng ý ngừng mua dầu của Nga. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vẫn giữ im lặng trước tuyên bố của Donald Trump rằng Ấn Độ cũng đã cam kết mua thêm hàng hóa của Mỹ. Năm ngoái, Trump đã áp mức phụ thu thuế quan 25% như một hình phạt cho việc tài trợ cho “Cỗ máy Chiến tranh Nga.” Mức thuế này sẽ được bãi bỏ, trong khi một mức thuế “đối ứng” riêng biệt khác sẽ giảm từ 25% xuống còn 18%.

Elon Musk thông báo rằng SpaceX, công ty tên lửa của ông, sẽ mua lại xAI, công ty khởi nghiệp về trí tuệ nhân tạo của ông. Vị tỷ phú cho rằng vụ sáp nhập – ước tính trị giá khoảng 1,25 nghìn tỷ USD – sẽ hỗ trợ việc tạo ra các “trung tâm dữ liệu trên vũ trụ” để huấn luyện các mô hình AI. SpaceX được cho là đang xem xét chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trong năm nay.

Pháp cuối cùng đã thông qua ngân sách cho năm 2026 sau khi Thủ tướng theo đường lối trung dung, Sébastien Lecornu, giành được sự ủng hộ của Đảng Xã hội để vượt qua hai cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Đổi lại, ngân sách sẽ đóng băng kế hoạch cải cách hưu trí mà Tổng thống Emmanuel Macron đã thúc đẩy từ năm 2023, và mức giảm thâm hụt ngân sách cũng thấp hơn so với cam kết ban đầu của Lecornu.

Palantir báo cáo doanh thu quý tăng vọt đạt 1,4 tỷ USD, tăng 70% so với năm trước. Công ty giám sát dữ liệu này đã vấp phải chỉ trích từ những người biểu tình phản đối ICE (Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ) vì đã hỗ trợ chính quyền Trump trong chiến dịch trấn áp nhập cư. Doanh thu từ các hợp đồng với chính phủ Mỹ đã tăng 66% trong giai đoạn này. Alex Karp, ông chủ của Palantir, cho biết công ty đã có các biện pháp bảo vệ để ngăn chính phủ xâm phạm đời tư của công dân.

Xem thêm:

03/02/1998: Máy bay quân sự Mỹ cắt đứt cáp treo trượt tuyết tại Ý

Bill Clinton, Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 1993-2001, và vợ ông là bà Hillary, cựu Ngoại trưởng, đồng ý làm chứng trong một cuộc điều tra của Quốc hội về vụ Jeffrey Epstein. Các nhà lập pháp Mỹ đã lên kế hoạch bỏ phiếu để buộc tội cặp đôi này vì hành vi khinh thường Quốc hội – một tội hình sự – vì ban đầu họ đã từ chối trả lời các câu hỏi về cách chính phủ xử lý các vụ án liên quan đến tên tội phạm tình dục đã chết này.

Các quan chức Mỹ và Iran được cho là đang lên kế hoạch gặp mặt tại Istanbul vào thứ Sáu với hy vọng tránh được một cuộc đối đầu quân sự. Những người dự kiến tham dự bao gồm Steve Witkoff, đặc phái viên của Trump, và Jared Kushner, con rể ông, cũng như Ngoại trưởng Iran, Abbas Araghchi. Trump đã điều động lực lượng hải quân đến Vùng Vịnh và đe dọa tấn công Iran nếu nước này không từ bỏ chương trình hạt nhân của mình.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc gọi Giải Grammy cho sách nói hay nhất của Đức Đạt Lai Lạt Ma là “công cụ thao túng chính trị chống Trung Quốc.” Lãnh tụ tinh thần của Tây Tạng đã giành giải thưởng cho tác phẩm “Meditations: The Reflections of His Holiness the Dalai Lama” (Tạm dịch: Thiền định: Những suy ngẫm của Đức Đạt Lai Lạt Ma) tại buổi lễ hôm Chủ Nhật. Trung Quốc mô tả vị chủ nhân Giải Nobel Hòa bình cao tuổi này là một “kẻ ly khai” Tây Tạng. Trung Quốc muốn chọn người kế nhiệm ông, nhưng theo truyền thống Tây Tạng, ông sẽ tái sinh hoặc “hóa thân.”

Con số trong ngày: 30 tỷ USD, là số tiền xấp xỉ mà chính phủ Mỹ thu được mỗi tháng từ thuế quan, cộng với các loại thuế và phí liên quan, tính đến tháng 10.

TIÊU ĐIỂM

Liệu Colombia có thể làm hài lòng Donald Trump?

Hôm nay, Donald Trump và Gustavo Petro sẽ gặp nhau lần đầu tiên tại Washington, D.C. Mỹ và Colombia là đồng minh, nhưng vị tổng thống cánh tả của Colombia lại đối lập về mặt tư tưởng với Trump, người dường như cũng coi thường ông. Trump từng gọi Petro là “trùm ma túy bất hợp pháp” và đe dọa hành động quân sự chống lại nước này tương tự như chiến dịch của ông tại Venezuela hồi tháng 1. Cho đến nay, Trump vẫn chưa thực hiện cuộc tấn công nào như vậy.

Ma túy và an ninh sẽ là chủ đề chính trong cuộc trò chuyện của họ. Trump muốn trấn áp các cánh đồng coca được các nhóm vũ trang sử dụng để sản xuất lượng cocaine kỷ lục. Ông cũng có thể yêu cầu chấm dứt các cuộc đàm phán hòa bình của Petro với những kẻ được gọi là “khủng bố ma túy,” nhiều khả năng để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt mà ông đã áp đặt lên Petro vào năm ngoái. Để mọi việc diễn ra suôn sẻ, nhà lãnh đạo Colombia cần tránh khiêu khích người đồng cấp khó đoán của mình về các chủ đề như số phận của nhà độc tài Venezuela. Đó là một nhiệm vụ đầy thách thức.

Nhà lãnh đạo cứng rắn của Thổ Nhĩ Kỳ thăm Ả Rập Saudi

Hôm nay, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan sẽ gặp Thái tử Ả Rập Saudi Muhammad bin Salman tại Riyadh. Hai bên dự kiến thảo luận về thương mại, hợp tác quốc phòng, và vấn đề Syria. Thổ Nhĩ Kỳ đã và đang đàm phán với Pakistan và Ả Rập Saudi về một thỏa thuận quốc phòng khả thi.

Erdogan và Thái tử đã đi một chặng đường dài. Chưa đầy một thập kỷ trước, họ gần như không nói chuyện với nhau. Ả Rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ đã bất hòa sau vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi tại Istanbul theo lệnh của chế độ Saudi vào năm 2018. Họ cũng đụng độ về cuộc chiến ở Libya, nơi họ ủng hộ các phe phái đối địch.

Nhưng những biến động trong khu vực đã đưa họ lại gần nhau. Cả hai đều ủng hộ Ahmed al-Sharaa, Tổng thống Syria, và đang đầu tư vào đất nước của ông. Nỗi lo về việc Mỹ có thể tấn công Iran sẽ bao trùm lên các cuộc đàm phán. Cả hai nhà lãnh đạo đều hy vọng rằng Mỹ có thể đạt được thỏa thuận với chế độ Iran – và tránh được một cuộc xung đột khu vực.

Bài toán nan giải về việc làm tại Mỹ

Sau một chút bất ổn vào năm ngoái, thị trường việc làm của Mỹ dường như đang ổn định trở lại. Tỷ lệ thất nghiệp ở mức 4,4%, không cao so với lịch sử. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp vẫn ở mức thấp và trên thực tế đã giảm nhẹ trong vài tháng qua. Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed), đã nói về sự “ổn định” trong việc làm khi giải thích quyết định của Fed vào cuối tháng 1 về việc giữ nguyên lãi suất sau nhiều tháng cắt giảm.

Một bí ẩn trong nửa cuối năm 2025 là sự phân kỳ giữa tăng trưởng kinh tế (bùng nổ) và thị trường việc làm (trì trệ). Chúng thường di chuyển cùng chiều. Nếu sự ổn định mà Powell nói đến tiếp tục diễn ra, nó có thể giúp bức tranh trở nên rõ ràng hơn. Tuy nhiên, việc chính phủ đóng cửa một phần, bắt đầu từ thứ Bảy, sẽ kéo dài sự không chắc chắn. Các dữ liệu thị trường lao động dự kiến công bố trong hôm nay và thứ Sáu đã bị hoãn lại. Quốc hội sẽ phải thông qua gói tài trợ cho Cục Thống kê Lao động trước khi những con số đó được công bố nhỏ giọt.

Một nhà đầu tư khuấy đảo PepsiCo

PepsiCo sẽ báo cáo thu nhập quý IV vào hôm nay. Các nhà phân tích kỳ vọng doanh thu quý sẽ tăng lên 29 tỷ USD, tăng 4,3% so với cùng kỳ năm trước, nhưng điều này khó có thể làm giảm áp lực lên hội đồng quản trị. Giá cổ phiếu của công ty đã giảm hơn 8% trong hai năm qua, trong khi đối thủ Coca-Cola tăng 26%. Hồi tháng 9, Elliott Management, một quỹ đầu cơ chủ động, tiết lộ rằng họ đã gom được khoảng 2% cổ phiếu của PepsiCo, theo đó tạo cho họ đòn bẩy.

Elliott cho rằng công ty đang trở nên cồng kềnh. Trong khi Coca-Cola tập trung vào đồ uống, PepsiCo là một tập đoàn thực phẩm và đồ uống khổng lồ, với các sản phẩm bao gồm bánh Doritos bên cạnh loại cola mang tên công ty. Các yêu cầu của Elliott bao gồm loại bỏ thương hiệu Quaker Oats đang kém hiệu quả và thuê ngoài khâu đóng chai và phân phối. Hiện tại, hội đồng quản trị đã đồng ý cắt giảm khoảng 20% số lượng sản phẩm vào năm 2026 để cắt giảm chi phí – đủ để xoa dịu quỹ này và tránh cho mình một cuộc chiến tốn thời gian. Nhưng sự can thiệp của Elliott sẽ vẫn tiếp diễn, ngay cả khi một số người tại PepsiCo muốn dẹp bỏ nó đi.

The Economist từ Nghiên Cứu Quốc Tế

Tags: , , ,

Comments are closed.