Thế giới hôm nay: 25/02/2026 (The Economist)

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump có bài phát biểu Thông điệp Liên bang dài nhất trong lịch sử. Dưới sự chứng kiến của bốn thẩm phán Tối cao Pháp viện, Tổng thống gọi quyết định của tòa án về việc hủy bỏ nhiều biện pháp thuế quan của ông là “đáng tiếc,” và cho rằng các khoản thuế này đã thúc đẩy tăng trưởng mà không làm tăng lạm phát. Ông hứa sẽ hạn chế tăng giá điện và ca ngợi chính sách năng lượng “khoan đi, cưng ơi, khoan đi” (drill, baby, drill) của mình. Ông một lần nữa cảnh báo Iran không được theo đuổi vũ khí hạt nhân. Và đúng như dự đoán, ông cũng lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ những người nhập cư bất hợp pháp và các chính sách dành cho người chuyển giới.

(Bổ túc:

Pete Hegseth, Bộ trưởng Chiến tranh (Quốc phòng) Mỹ, cho phòng thí nghiệm AI Anthropic thời hạn đến thứ Sáu để cho phép Lầu Năm Góc truy cập tự do hơn vào các mô hình Claude của họ. Trong cuộc gặp với Dario Amodei, giám đốc của Anthropic, Hegseth đe dọa sẽ liệt công ty này vào danh sách rủi ro chuỗi cung ứng – một phân loại sẽ cấm bất kỳ nhà thầu quốc phòng nào sử dụng Claude – hoặc viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng, mà thực chất là để ép Anthropic phải tuân thủ.

Warner Bros cho biết lời đề nghị mua lại công ty đã được sửa đổi từ Paramount “hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng” là sẽ tốt hơn của Netflix. Paramount đã tăng giá mua mỗi cổ phiếu của tập đoàn giải trí này từ $30 lên $31. Trước đó, trong một cuộc chiến đấu thầu, Warner Bros đã chấp nhận lời đề nghị sáp nhập từ Netflix, gã khổng lồ phát trực tuyến. Nếu hội đồng quản trị của Warner kết luận lời đề nghị của Paramount là vượt trội hơn, Netflix vẫn có quyền đưa ra mức giá mới hấp dẫn hơn.

Bài đang nóng

Thế giới hôm nay: 03/02/2026

Tỷ lệ sinh của Hàn Quốc, mức thấp nhất thế giới, tăng năm thứ hai liên tiếp vào năm 2025, lên mức 0.8, tăng so với mức 0.75 của năm 2024. Đã có 254,500 ca sinh trong vòng 12 tháng, nhiều hơn 6.8% so với năm trước. Con số này vẫn còn thấp hơn rất nhiều so với “mức sinh thay thế” là 2.1. Các nhà chức trách đã mở rộng dịch vụ chăm sóc trẻ em và hỗ trợ nhà ở nhằm nỗ lực khuyến khích người dân sinh thêm con.

Meta đồng ý mua số chip trí tuệ nhân tạo trị giá lên tới $60 tỷ từ AMD, một nhà sản xuất chip của Mỹ, trong vòng 5 năm. Thỏa thuận này cũng cho phép gã khổng lồ mạng xã hội mua tới 10% cổ phần của AMD. Thỏa thuận qua lại này khá giống với một thỏa thuận mà AMD đã ký hồi năm ngoái với OpenAI, công ty tạo ra ChatGPT, trong đó cũng đưa ra lời đề nghị đổi cổ phần lấy việc mua chip.

Lực lượng Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu ở Ấn Độ Dương đang nằm trong diện chịu các lệnh trừng phạt liên quan đến Iran. Lầu Năm Góc cho biết Bertha, một con tàu treo cờ Quần đảo Cook, đã cố gắng trốn tránh “lệnh phong tỏa các tàu bị trừng phạt” của Donald Trump ở vùng biển Caribe, vốn được áp đặt vào tháng 12 nhằm gây áp lực lên chế độ Venezuela. Đây là vụ bắt giữ thứ ba như vậy ở Ấn Độ Dương.

Laurence des Cars từ chức giám đốc bảo tàng Louvre, vài tháng sau một vụ trộm trắng trợn tại bảo tàng nghệ thuật lớn nhất thế giới này. Vào tháng 10, giữa thanh thiên bạch nhật, những tên trộm đã đột nhập và nẫng đi số trang sức trị giá $102 triệu chỉ trong vòng bảy phút. Một cuộc điều tra của Quốc hội gần đây đã đổ lỗi vụ trộm là do “lỗi hệ thống.” Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi việc des Cars từ chức là một “hành động trách nhiệm.”

Con số trong ngày: 0.83%, là tỷ lệ lãnh thổ Ukraine mà Nga đã chiếm được trong năm 2025.

TIÊU ĐIỂM

Nvidia vẫn bỏ xa các đối thủ

Nvidia, công ty giá trị nhất thế giới, đang ở thời kỳ đỉnh cao. Sự thống trị của họ trên thị trường bộ xử lý chạy các mô hình AI đã nâng mức định giá của hãng lên trên $4.6 nghìn tỷ. Doanh số bán hàng đã tăng gần tám lần kể từ năm 2023. Một con chip mới, có tên là Rubin, hứa hẹn sẽ mang lại những bước tiến lớn về tốc độ và hiệu quả. Công ty dữ liệu Visible Alpha dự kiến Nvidia sẽ báo cáo doanh thu quý IV đạt $66 tỷ – tăng 15% – khi hãng công bố kết quả kinh doanh cả năm vào hôm nay.

Tuy nhiên, sự thống trị của Nvidia có vẻ không còn chắc chắn nữa. Mối đe dọa lớn nhất không đến từ các nhà sản xuất chip sừng sỏ mà đến từ chính khách hàng của họ. Google đã phát triển các bộ xử lý AI đối thủ, trong khi các công ty khác, bao gồm cả OpenAI, đang tự thiết kế chip nội bộ để giảm bớt sự phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất. Tuần này, AMD, một công ty thiết kế chip đối thủ, đã đạt được thỏa thuận bán lượng chip trị giá hàng tỷ đô la cho Meta.

Dù vậy, Nvidia vẫn bỏ xa các đối thủ của mình. Quyết định hồi tháng trước của chính quyền Trump về việc nới lỏng các hạn chế xuất khẩu đối với một số loại chip sang Trung Quốc – một thị trường rộng lớn – là cú hích đáng mừng cho doanh số bán hàng. Nvidia có thể không còn thống trị tuyệt đối, nhưng sức mạnh của họ vẫn chưa có đối thủ.

Cuộc gặp gỡ của cánh hữu: Modi và Netanyahu

Hôm nay, Narendra Modi sẽ bắt đầu chuyến đi hai ngày tới Israel. Chuyến thăm trước đó của ông vào năm 2017 là chuyến thăm đầu tiên của một thủ tướng Ấn Độ. Hồi đó, nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa dân tộc Hindu này đã có những khoảnh khắc vui vẻ đi dạo chân trần trên bãi biển với người đồng cấp Israel, Benjamin Netanyahu. Lần này Ấn Độ sẽ hành động cẩn trọng hơn. Họ muốn tìm kiếm quan hệ sâu sắc hơn với Israel nhưng không muốn làm phật lòng thế giới Ả Rập hay làm suy giảm vị thế đạo đức của mình ở phương Nam toàn cầu.

Các nhà lãnh đạo sẽ chủ yếu thảo luận về kinh tế và quốc phòng. Thương mại song phương đã giảm một nửa trong giai đoạn 2024-2025 so với năm tài chính trước đó, giữa bối cảnh bất ổn ở Trung Đông. Cả hai nước đều muốn chốt một thỏa thuận thương mại tự do vào cuối năm nay. Họ cũng sẽ nói về việc hợp tác phát triển tên lửa đánh chặn tên lửa đạn đạo và vũ khí laser. Ấn Độ hiện đã là một trong những khách hàng mua vũ khí lớn nhất của Israel. Netanyahu cũng đang thúc đẩy một “liên minh sáu bên,” một khối an ninh khu vực để chống lại Hồi giáo cực đoan. Ấn Độ, với niềm tự hào về lập trường không liên kết, sẽ tránh để bị vướng mắc dưới bất kỳ hình thức nào.

Marco Rubio bay đến St Kitts và Nevis

Hôm nay, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sẽ đến quốc đảo song sinh St Kitts và Nevis để tham dự một cuộc họp với CARICOM, một khối gồm 15 quốc gia Caribe. Chương trình nghị sự của ông có thể sẽ tập trung vào các ưu tiên của chính quyền Trump trong khu vực: chống lại những kẻ buôn lậu ma túy, quản lý Venezuela, và bóp nghẹt Cuba.

Các nhà lãnh đạo Caribe không cần phải được nhắc nhở nhiều về cách tiếp cận cứng rắn của “Chú Sam” đối với khu vực. Vài ngày trước hội nghị thượng đỉnh, một cuộc không kích của Mỹ vào một chiếc thuyền bị tình nghi chở ma túy đã giết chết ba người, nâng tổng số người chết lên ít nhất 150 người kể từ khi chiến dịch bắt đầu vào tháng 9. Các quốc gia Caribe đã âm thầm ủng hộ cách tiếp cận của chính quyền Mỹ đối với Venezuela, nước từ lâu bị xem là nhân tố gây khó chịu trong khu vực. Nhưng sẽ có sự bất an lớn hơn về vấn đề Cuba, quốc gia duy trì quan hệ kinh tế với nhiều nước CARICOM và đã đào tạo hàng nghìn bác sĩ phục vụ khắp vùng Caribe. Rubio có thể sẽ nhận ra rằng “những viên thuốc đắng” dành cho Cuba thì dễ kê đơn hơn là dễ nuốt.

Nam Phi tìm thấy “tia sáng vàng” hy vọng

Trong thập kỷ qua, các bản ngân sách hàng năm của Nam Phi liên tục mang đến những tin xấu. Nhiều năm nợ nần chồng chất và tăng trưởng kinh tế yếu kém đã bủa vây quốc gia này. Nhưng khi Bộ trưởng Tài chính Enoch Godongwana phát biểu vào hôm nay, ông có thể đưa ra những luận điểm hợp lý để chứng minh rằng Nam Phi đang bước sang một trang mới.

Giá cả hàng hóa tăng cao, đặc biệt là vàng, sẽ thúc đẩy nguồn thu thuế. Godongwana được kỳ vọng sẽ đón nhận thặng dư tài khóa và dự báo tỷ lệ nợ công trên GDP sắp giảm. Trong khi đó, các cải cách tự do hóa đối với các doanh nghiệp do nhà nước quản lý, chẳng hạn như công ty điện lực Eskom, đang góp phần thúc đẩy tăng trưởng và cắt giảm tỷ lệ thất nghiệp cao đến mức ngỡ ngàng của quốc gia này.

Một liên minh trung dung thực dụng, với hai trụ cột là Đảng Đại hội Dân tộc Phi và Đảng Liên minh Dân chủ, cũng góp phần tạo nên sự tiến triển này. Nhưng các nhà kinh tế cảnh báo rằng cần phải có thêm nhiều cải cách nữa trước khi tốc độ tăng trưởng GDP của Nam Phi có thể tiến gần đến mức trung bình của thời kỳ 15 năm sau khi chế độ cai trị của người da trắng kết thúc vào năm 1994.

Theo Nghiên Cứu Quốc Tế