Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Nhiều người thiệt mạng trong ngày biểu tình thứ năm do nền kinh tế đang ốm yếu của Iran. Người biểu tình đã đụng độ với lực lượng an ninh tại nhiều nơi trên cả nước. Truyền thông nhà nước cho biết ít nhất ba người đã chết tại thành phố Azna ở phía tây khi một đám đông cố gắng xông vào đồn cảnh sát. Tổng thống Iran, Masoud Pezeshkian, nói rằng chính phủ của ông sẽ hành động để “giải quyết vấn đề sinh kế của người dân”.
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump đe dọa tiến hành các cuộc không kích nhắm vào Iran nếu nước này tái thiết chương trình hạt nhân. Lời cảnh báo của Tổng thống Mỹ được đưa ra sau cuộc gặp với nhà lãnh đạo Israel Benjamin Netanyahu. Trump cũng tuyên bố Hamas sẽ phải trả “cái giá rất đắt” nếu không chịu giải giáp tại Gaza. Ông cho biết mình muốn chuyển sang giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình tại vùng lãnh thổ này, vốn đã bị đình trệ trong những tuần gần đây.
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump nói rằng ông có “tiền đề cho một thỏa thuận” nhằm chấm dứt chiến tranh tại Ukraine, sau khi gặp gỡ Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, tại Florida. Zelensky tuyên bố “các cam kết bảo đảm an ninh Mỹ-Ukraine” đã được “thống nhất 100%.” Nhưng đàm phán vẫn chưa tạo ra bước đột phá. Trump cũng cho biết ông dự định triệu tập một cuộc họp vào tháng 1 với Tổng thống Ukraine và các nhà lãnh đạo châu Âu.
28 tháng 12 năm 2025, 22:05 giờ EST Cập nhật cách đây 15 phútẢnh 1/2: Một phụ nữ làm việc trong một cửa hàng mì gần màn hình tivi đang chiếu bản tin về cuộc tập trận quân sự “Sứ mệnh Công lý 2025” của Trung Quốc xung quanh Đài Loan, tại Đài Bắc, Đài Loan, ngày 29 tháng 12 năm 2025. REUTERS/Tsai Hsin-Han
“Việc mua sắm này cho phép quân đội Đài Loan áp dụng một tư duy mới về các hoạt động và phát triển”, một chuyên gia cho biết.
Hai máy bay chiến đấu F-16V do Mỹ sản xuất, được trang bị vũ khí, bay trên không phận căn cứ không quân ở Gia Nghĩa, miền nam Đài Loan vào ngày 5 tháng 1 năm 2022. Ảnh: Sam Yeh/AFP via Getty Images.(more…)
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Mỹ đã phát động các cuộc tấn công chống lại Nhà nước Hồi giáo (IS) ở tây bắc Nigeria để bảo vệ cộng đồng Thiên Chúa giáo ở nước này. Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết chính phủ Nigeria đã chấp thuận các cuộc tấn công và hợp tác với Mỹ để thực hiện chúng. Trước đó, Trump từng đe dọa tiến vào Nigeria “với vũ khí hạng nặng,” cáo buộc chính phủ nước này không ngăn chặn được việc các nhóm cực đoan giết hại tín đồ Thiên Chúa giáo.
Xuất khẩu dầu mỏ, huyết mạch tài chính của đất nước, đã giảm mạnh sau khi Hoa Kỳ có hành động chống lại ba tàu chở dầu thô của nước này.
Kể từ khi tàu dầu Skipper, chở dầu của Venezuela, bị bắt giữ vào ngày 10 tháng 12, chỉ có hai tàu chở dầu thô khác dường như đã cố gắng đi ra ngoài vùng biển của Venezuela.Tín dụng…Ảnh vệ tinh 2025 Vantor, do Reuters cung cấp.
Ngày 23 tháng 12 năm 2025 Cập nhật lúc 6:00 chiều giờ ET
Chiến dịch mạnh tay của Hoa Kỳ chống lại các tàu chở dầu thô của Venezuela đã gây ra sự hỗn loạn trong ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này, đe dọa nguồn thu chính của chính phủ.
Tổng thống Venezuela là Nicolás Maduro đang phải vật lộn để thích ứng với sự leo thang áp lực mạnh mẽ của Tổng thống Trump đối với chính phủ của ông, khiến các cơ quan thực thi pháp luật của Mỹ tiến hành hành động chống lại ba tàu chở dầu tham dự xuất khẩu dầu thô của Venezuela, theo những người thân cận với ngành công nghiệp dầu mỏ Venezuela. Họ đã phát biểu với điều kiện giấu tên để thảo luận về những vấn đề nhạy cảm.
Các cảng của Venezuela đang nghẽn tắc với các tàu chở dầu, vì lo ngại việc chúng được thả ra vùng biển quốc tế và trở thành mục tiêu của Hoa Kỳ. Dữ liệu vận chuyển cho thấy các tàu chở dầu hướng đến Venezuela đã phải quay đầu giữa chừng. Các chủ tàu đang hủy bỏ các hợp đồng vận chuyển dầu thô, theo những người am hiểu vấn đề cho biết.
Trong hai tuần qua, Hoa Kỳ đã bắt giữ một tàu chở dầu bị trừng phạt khi nó đang trên đường từ Venezuela đến châu Á. Họ cũng chặn bắt một tàu chở dầu khác không nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Và Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hoa Kỳ đã cố gắng lên tàu một tàu chở dầu thứ ba khi nó đang trên đường đến Venezuela để nhận hàng.
Theo số liệu về người dân và vận tải biển, các biện pháp này đã làm tê liệt ngành xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela. Dầu mỏ chiếm phần lớn nguồn thu ngoại tệ của đất nước.
President Nicolás Maduro of Venezuela during a pro-government march in Caracas this month.Tín dụng…Alejandro Cegarra for The New York Times
Để duy trì hoạt động dầu mỏ của mình, chính phủ Maduro đang xem xét việc mượn các tàu chở dầu tư nhân để chứa dầu thô cho đến khi tìm ra cách bán nguồn tài nguyên này, theo nguồn tin cho biết. Nhưng biện pháp đó cũng chỉ có thể giải quyết được một phần vấn đề.
“Tình trạng này không thể kéo dài hàng tháng được,” Jim Burkhard, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu dầu thô toàn cầu của S&P Global Energy, một công ty nghiên cứu, cho biết.
Theo những nhân vật thân cận với ngành công nghiệp này, ông Maduro đang cân nhắc một phản ứng mạnh mẽ hơn.
Các tàu chiến của Venezuela đã bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Venezuela, nhưng việc hộ tống dường như chỉ dừng lại ở giới hạn vùng lãnh hải của nước này.
Chính phủ đang cân nhắc tiến xa hơn bằng cách đưa binh lính vũ trang lên các tàu chở dầu hướng đến Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu mỏ chính của Venezuela. Động thái này sẽ làm phức tạp thêm nỗ lực ngăn chặn của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ, nhưng cũng có thể kéo ông Maduro vào một cuộc xung đột quân sự với hạm đội tàu chiến của Hải quân Mỹ mà ông Trump đã tập hợp ở vùng biển Caribbean trong những tháng gần đây.
Ông Trump đã cáo buộc ông Maduro, mà không đưa ra bằng chứng, về việc tràn ngập nước Mỹ bằng ma túy và đánh cắp dầu mỏ từ các công ty Mỹ.
Một số chuyên gia trong ngành đã mô tả những trở ngại mà ngành công nghiệp dầu mỏ Venezuela đang phải đối mặt là rất nghiêm trọng. Những thách thức này đang đe dọa dập tắt sự phục hồi khiêm tốn của ngành sau nhiều năm khủng hoảng kinh tế.
Trong những năm gần đây, ông Maduro đã âm thầm từ bỏ chủ nghĩa dân tộc tài nguyên vốn là cốt lõi của phong trào xã hội chủ nghĩa của ông. Các quan chức của ông đã giao nhượng quyền khai thác dầu khí cho hàng chục công ty tư nhân và nhường quyền kiểm soát hoạt động trong các dự án liên doanh giữa công ty dầu khí nhà nước và các tập đoàn đa quốc gia.
Một bức tượng hình bàn tay nắm giữ giàn khoan dầu ở Caracas. Để duy trì hoạt động khai thác dầu, chính phủ Maduro đang xem xét việc thuê các tàu chở dầu thuộc sở hữu tư nhân để chứa dầu thô. (Ảnh: Adriana Loureiro Fernandez cho The New York Times)
Động thái bất ngờ của ông Trump đối với đội tàu chở dầu của Venezuela đã chấm dứt sự gia tăng này. Theo TankerTrackers.com, một trang web theo dõi vận tải biển toàn cầu, chỉ có hai tàu chở dầu thô do công ty dầu khí nhà nước Venezuela bán ra dường như đã cố gắng đi ra ngoài vùng biển của nước này kể từ khi tàu đầu tiên, có tên Skipper, bị bắt giữ vào ngày 10 tháng 12.
Một trong những tàu chở dầu đó, có tên Centuries, treo cờ Panama và đã bị Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ chặn bắt hôm thứ Bảy, bất chấp việc không có lệnh bắt giữ. Các quan chức Mỹ hiện đang đánh giá xem tàu chở dầu này, với hàng hóa thuộc về một thương nhân Trung Quốc lâu năm, có đăng ký hợp lệ tại Panama hay không. Vị trí của tàu còn lại mà TankerTrackers.com xác định được vẫn chưa rõ ràng vào thứ Ba.
Thuyền trưởng đã được đưa đến Texas trong khi các bước pháp lý tiếp theo đang được xác định. Lực lượng Bảo vệ bờ biển đã cố gắng chặn một tàu chở dầu khác vào thứ Bảy, Bella 1, sau khi xác định rằng nó không treo quốc kỳ hợp lệ. Con tàu đã không tuân lệnh và tiếp tục hành trình.
Các tàu hoạt động trong các ngành công nghiệp chịu lệnh trừng phạt thường sử dụng các thủ đoạn để che giấu vị trí của mình.
Theo nguồn tin thân cận với ngành công nghiệp này, một số tàu chở dầu khác đã bốc dỡ dầu thô của Venezuela trong những tuần gần đây. Tuy nhiên, các tàu này đang neo đậu trái phép trong vùng biển Venezuela, họ cho biết thêm.
Tập đoàn dầu khí tư nhân lớn nhất nước này là Chevron của Hoa Kỳ, là một ngoại lệ. Công ty này vẫn tiếp tục xuất khẩu dầu từ Venezuela trong những tuần gần đây theo một giấy phép đặc biệt mà họ đã nhận được từ chính quyền Trump.
Ông Maduro đã viện dẫn việc xuất khẩu của Chevron để khẳng định rằng ngành công nghiệp dầu mỏ của đất nước vẫn hoạt động bình thường. Hôm Chủ nhật, đài truyền hình nhà nước Venezuela đã phát sóng cảnh tàu Canopus Voyager, chiếc tàu chở dầu mới nhất chở dầu thô do Chevron sản xuất đến Texas, khởi hành.
“Chúng tôi là những người nghiêm túc,” ông Maduro nói trong bài phát biểu trên truyền hình hôm thứ Hai. “Khi chúng tôi ký kết hợp đồng theo Hiến pháp và pháp luật, hợp đồng đó sẽ được thực hiện – bất kể mưa, sấm sét – như trường hợp của Chevron.”
Tuy nhiên, chính phủ của ông Maduro chỉ thu được lợi ích tài chính rất nhỏ từ việc xuất khẩu trực tiếp dầu mỏ của Chevron. Theo các điều khoản trong hợp đồng của công ty tại Venezuela, Chevron giữ lại một nửa trong số khoảng 240.000 thùng dầu mỗi ngày mà họ giúp sản xuất tại nước này, và xuất khẩu sang các nhà máy lọc dầu ở bờ biển Vịnh Mexico của Mỹ.
Chính phủ Venezuela nhận được nửa còn lại. Lượng dầu đó ngày càng khó bán.
Anatoly Kurmanaev đưa tin về Nga và sự chuyển mình của quốc gia này sau cuộc xâm lược Ukraine.
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Lực lượng Tuần duyên Mỹ cho biết họ đang “tích cực truy đuổi” một tàu chở dầu trên đường đến Venezuela, trong chiến dịch thứ hai như vậy được thực hiện vào cuối tuần qua. Họ tuyên bố con tàu này là “một phần trong hành vi trốn tránh lệnh trừng phạt bất hợp pháp của Venezuela.” Hôm thứ Bảy, các quan chức đã lên một con tàu tương tự, được cho là đang chở “dầu bị đánh cắp.” Trước đó, Donald Trump đã ra lệnh “phong tỏa toàn diện” các tàu chở dầu chịu lệnh trừng phạt ra hoặc vào Venezuela.
Copenhagen, Đan Mạch — Đan Mạch hôm thứ Hai cho biết họ sẽ triệu tập đại sứ Mỹ sau khi Tổng thống Trump bổ nhiệm một đặc phái viên đến Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch mà ông thường xuyên bày tỏ ý định muốn giành lấy.
Hôm Chủ nhật, ông Trump đã bổ nhiệm Thống đốc bang Louisiana, ông Jeff Landry, làm đặc phái viên đến Greenland.
Thống đốc bang Louisiana, Jeff Landry, vào tháng 10 năm 2025.Alex Brandon/AP
Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen hôm thứ Hai cho biết ông “vô cùng phẫn nộ” trước động thái này và cảnh báo Washington phải tôn trọng chủ quyền của Đan Mạch.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội tối Chủ nhật, ông Trump nói rằng ông Landry “hiểu rõ tầm quan trọng của Greenland đối với an ninh quốc gia của chúng ta, và sẽ mạnh mẽ thúc đẩy lợi ích của đất nước chúng ta vì sự an toàn, an ninh và sự sống còn của các đồng minh, và trên thực tế, của cả thế giới.”
Ông Landry đã trực tiếp đáp trả ông Trump trên mạng xã hội, nói rằng: “Tôi rất vinh dự được phục vụ ngài ở vị trí tình nguyện này để giúp Greenland trở thành một phần của Hoa Kỳ”.
Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch nói với đài truyền hình TV2 rằng việc bổ nhiệm ông Landry và những tuyên bố của ông Trump và ông Landry là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” và cho biết bộ của ông sẽ triệu tập đại sứ Mỹ trong những ngày tới “để yêu cầu giải thích”.
“Chừng nào chúng ta còn có một vương quốc ở Đan Mạch bao gồm Đan Mạch, quần đảo Faroe và Greenland, chúng ta không thể chấp nhận việc có những kẻ làm suy yếu chủ quyền của chúng ta,” ông nói.
Trong khi đó, Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen cho biết việc bổ nhiệm này “không làm thay đổi bất cứ điều gì đối với chúng tôi ở trong nước.”
“Chúng ta sẽ tự quyết định tương lai của mình. Greenland là đất nước của chúng ta,” ông viết trên mạng xã hội, đồng thời nhấn mạnh: “Greenland thuộc về người Greenland, và toàn vẹn lãnh thổ phải được tôn trọng.”
Theo một cuộc thăm dò dư luận hồi tháng Giêng, đại đa số trong số 57.000 người dân Greenland muốn độc lập khỏi Đan Mạch nhưng không muốn trở thành một phần của Hoa Kỳ.
Lãnh đạo của cả Đan Mạch và Greenland đều nhiều lần khẳng định rằng hòn đảo rộng lớn ở Bắc Cực này không phải để bán và nó sẽ tự quyết định tương lai của mình.
“Việc bổ nhiệm này khẳng định sự quan tâm liên tục của Mỹ đối với Greenland,” Lokke Rasmussen cho biết trong một tuyên bố gửi qua email cho AFP.
“Tuy nhiên, chúng tôi nhấn mạnh rằng tất cả mọi người – kể cả Hoa Kỳ – phải thể hiện sự tôn trọng đối với toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch.”
Vị trí địa lý và khoáng sản của Greenland đã khiến nơi đây trở thành tâm điểm chú ý.
Greenland nằm ở vị trí chiến lược giữa Bắc Mỹ và châu Âu trong bối cảnh Mỹ, Trung Quốc và Nga đang gia tăng sự quan tâm đến Bắc Cực, nơi các tuyến đường biển đã được mở ra do biến đổi khí hậu .
Vị trí địa lý của Greenland cũng giúp nó nằm trên tuyến đường ngắn nhất cho tên lửa giữa Nga và Hoa Kỳ.
Ít nhất ba quan chức Mỹ thân cận với ông Trump đã được nhìn thấy ở thủ đô Nuuk của Greenland đang cố gắng xác định những người ủng hộ và phản đối việc xích lại gần hơn với Hoa Kỳ.
Mỹ đã mở lãnh sự quán tại Greenland vào tháng 6 năm 2020.