Bà Sanae Takaichi, nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản, đã tận dụng sự nổi tiếng cá nhân và xu hướng chuyển dịch sang cánh hữu trong cử tri để giành chiến thắng kỷ lục trong cuộc bầu cử.
Nữ Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tại một cuộc họp báo ở Tokyo hôm thứ Hai. Tín dụng…Ảnh chụp bể bơi bởi Franck Robichon
Ngày 9 tháng 2 năm 2026 Cập nhật lúc 7:51 sáng giờ ET
Mùa hè năm ngoái, đảng Dân chủ Tự do (LDP), lực lượng chính trị thống trị lâu năm của Nhật Bản, đã phải đối mặt với cuộc khủng hoảng. Bị vướng vào nhiều vụ bê bối, đảng này đã phải chịu một loạt thất bại bầu cử nặng nề đến mức người lãnh đạo của đảng, Thủ tướng Nhật Bản, buộc phải từ chức.
Rồi, đúng lúc những bài cáo phó chính trị đang được viết ra, đảng Dân chủ Tự do đã tìm thấy một vị cứu tinh: Sanae Takaichi, một nữ nghị sĩ bảo thủ kỳ cựu, người vào tháng 10 đã trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ chức Thủ tướng Nhật Bản.
Bà Takaichi, 64 tuổi, nói chuyện thẳng thắn và đầy năng lượng — đôi khi với những lời lẽ khoa trương kiểu Trump — về vấn đề nhập cư, thuế và chi phí sinh hoạt cao. Bà có tài kết nối với giới trẻ: trích dẫn những câu thoại từ truyện tranh manga, hết lời ca ngợi đội bóng chày Hanshin Tigers và ban nhạc rock B’z , và thẳng thắn chia sẻ về những áp lực khi lựa chọn trang phục khi bà bước lên sân khấu toàn cầu.
Hôm Chủ nhật, chỉ sau 110 ngày nhậm chức, bà Takaichi đã đạt được điều tưởng chừng như không thể chỉ vài tháng trước: chiến thắng bầu cử lớn nhất trong lịch sử 71 năm của đảng LDP. Trong cuộc bầu cử sớm , đảng này đã giành được 316 ghế, tăng từ 198 ghế, lần đầu tiên đạt được đa số tuyệt đối trong Hạ viện gồm 465 thành viên.
Bà Takaichi giờ đây có thể tự hào về sự ủng hộ mạnh mẽ trong nước dành cho các chính sách cứng rắn của mình, bao gồm việc siết chặt kiểm soát nhập cư và kiên quyết hơn nữa đối với ảnh hưởng quân sự và kinh tế ngày càng tăng của Trung Quốc.
Hôm thứ Hai, bà Takaichi cho biết chiến thắng này phản ánh niềm tin của công chúng vào các đề xuất của chính quyền bà nhằm tăng cường an ninh quốc gia và vực dậy nền kinh tế .
“Hôm qua, công chúng đã gây áp lực mạnh mẽ buộc tôi phải thực hiện sự thay đổi chính sách này bằng mọi giá,” bà nói tại một cuộc họp báo ở Tokyo. “Tôi vô cùng biết ơn.”
Cử tri bỏ phiếu tại một điểm bỏ phiếu ở Tokyo vào Chủ nhật. Tín dụng…Kazuhiro Nogi/Agence France-Presse — Getty Images
Văn phòng thủ tướng ở Nhật Bản đôi khi có cảm giác như một cánh cửa xoay vòng, nhưng bà Takaichi dường như rất muốn trở thành một nhân vật có tầm ảnh hưởng lâu dài, theo khuôn mẫu của người thầy của bà, Shinzo Abe, thủ tướng tại vị lâu nhất của Nhật Bản. Ông bị ám sát vào năm 2022, sau khi rời nhiệm sở.
“Bà ấy thực sự nắm quyền điều hành,” Sheila A. Smith, một chuyên gia cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, cho biết. “Bà ấy có thể thiết lập chương trình lập pháp và quyết định vấn đề nào được đưa ra thảo luận và vấn đề nào không.”
Tuy bà Takaichi đã cứu vãn được đảng của mình trong cuộc bầu cử, nhưng bà vẫn chưa giải quyết được những thách thức sâu sắc hơn, bao gồm sự ngờ vực dai dẳng của cử tri về các vụ bê bối tài chính chính trị của đảng, và những lo ngại về sự nắm giữ quyền lực của thế hệ cũ ở Nhật Bản. Tỷ lệ ủng hộ bà Takaichi luôn ở mức trên 60%, gấp đôi tỷ lệ ủng hộ của Đảng Dân chủ Tự do.
“Đây là chiến thắng của Takaichi,” bà Smith nói. “Nhưng điều đó không nhất thiết có nghĩa là chiến thắng của LDP.”
Bà Takaichi nhậm chức vào mùa thu năm ngoái trong lúc đảng Dân chủ Tự do, đảng đã lãnh đạo Nhật Bản trong suốt thời gian dài kể từ năm 1955 (trừ bốn năm), đang chao đảo vì những thất bại bầu cử nặng nề . Đảng này vừa mất đa số tại Thượng viện, khiến họ rơi vào tình thế hiếm hoi là thiểu số ở cả hai viện của Quốc hội.
Bà nhanh chóng tìm cách khôi phục hình ảnh của đảng, hứa hẹn sẽ hành động giải quyết hai vấn đề mà công chúng ngày càng quan tâm: chi phí sinh hoạt tăng cao và vấn đề nhập cư. Chính quyền của bà đã bãi bỏ thuế xăng dầu vào năm ngoái và đã phát tín hiệu rằng họ có thể sẽ tạm dừng thuế tiêu thụ đối với thực phẩm.
Bà Takaichi đã đáp trả làn sóng bài ngoại bằng cách hứa sẽ siết chặt quy trình nhập tịch đối với người nước ngoài. Dưới sự lãnh đạo của bà, chính phủ đã soạn thảo các đề xuất khuyến khích những người xin cư trú tham gia các lớp học tiếng Nhật. Chính quyền của bà cũng muốn buộc người mua bất động sản phải công khai quốc tịch của mình. Và chính phủ đã hứa sẽ tích cực hơn nữa trong việc phân tán khách du lịch khắp cả nước để tránh tình trạng quá tải ở những khu vực nổi tiếng nhất.
Thông điệp của bà đã gây được tiếng vang lớn trong giới trẻ, những người bị thu hút bởi lời kêu gọi yêu nước về một nước Nhật “mạnh mẽ và thịnh vượng” cùng những bài đăng đầy màu sắc trên mạng xã hội của bà.
Bà đã chứng tỏ mình là bậc thầy trong việc tạo ra những khoảnh khắc gây nóng. Ví dụ, tháng trước, bà ấy đã mời tổng thống Hàn Quốc tham gia một buổi giao lưu âm nhạc K-pop bằng trống. (Takaichi là một tay trống nhạc heavy metal nghiệp dư.)
Supporters of Ms. Takaichi at a campaign event in Saitama this month.Tín dụng…Kim Kyung-Hoon/Reuters
Bà ấy đã thu hút sự chú ý của công chúng thông qua các bài đăng trên X. Ví dụ, vào tháng Giêng, bà đã viết một bài đăng dài 1.231 ký tự , kể chi tiết về mùa lễ hội bận rộn của mình, mô tả cách cô ấy gỡ đồ ở nhà mới; gọi điện cho Tổng thống Trump; giải quyết các vấn đề liên quan đến Triều Tiên và Venezuela; và nấu ăn cho chồng. Bài đăng này đã được xem hơn 26 triệu lần.
Giờ đây, phần khó khăn mới bắt đầu. Tại Quốc hội, bà Takaichi phải nỗ lực ở một mức độ nào đó để xây dựng sự ủng hộ tại Thượng viện, thượng viện ít quyền lực hơn nơi đảng Dân chủ Tự do vẫn là thiểu số — đặc biệt nếu bà quyết định tiến hành các đề xuất sửa đổi Hiến pháp Nhật Bản để giải phóng quân đội.
Bà cũng phải đối mặt với áp lực từ nước ngoài. Chính quyền Trump đã thúc đẩy Nhật Bản đẩy nhanh chi tiêu quân sự và đầu tư 550 tỷ đô la vào các dự án của Mỹ.
Trung Quốc đã dẫn đầu một chiến dịch trừng phạt Nhật Bản để đáp trả bình luận của bà Takaichi về Đài Loan, một nền dân chủ tự trị mà Bắc Kinh tuyên bố là một phần lãnh thổ của mình. Bà Takaichi đã nói với Quốc hội vào tháng 11 rằng một cuộc tấn công giả định của Trung Quốc vào Đài Loan có thể dẫn đến phản ứng quân sự từ Tokyo.
Chính phủ Trung Quốc không cho thấy dấu hiệu nhượng bộ nào vào thứ Hai. Khi được hỏi về chiến thắng bầu cử của bà Takaichi, Lin Jian, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cho biết Nhật Bản nên “theo đuổi con đường phát triển hòa bình thay vì lặp lại những sai lầm trong quá khứ”. Ông kêu gọi bà rút lại bình luận về Đài Loan.
Trong thời gian ngắn hạn, bà Takaichi dường như tập trung vào việc tận dụng đà phát triển mới của đảng Dân chủ Tự do. Bà cho biết hôm thứ Hai rằng đảng này đã giành được lòng tin của công chúng.
“Đó là lý do tại sao đảng sẽ đoàn kết, nghiến răng chịu đựng và thực hiện những lời hứa với công chúng,” bà nói. “Tôi sẽ dẫn đầu và theo sát việc này đến cùng.”
Hisako Ueno và Kiuko Notoya đóng góp thông tin từ Tokyo, còn Pei-Lin Wu từ Đài Bắc.
Javier C. Hernández là trưởng văn phòng Tokyo của tờ The Times, phụ trách đưa tin về Nhật Bản và khu vực. Ông đã đưa tin từ châu Á trong phần lớn thập kỷ qua, trước đây từng là phóng viên thường trú tại Bắc Kinh, chuyên trách về Trung Quốc.
Những lời lẽ mang tính ý thức hệ của truyền thông nhà nước và cảnh báo của các nhà phân tích cho thấy Tập Cận Bình có thể đang đẩy mạnh quá trình cải tổ quân sự của chế độ.
Các đại biểu quân đội đến dự phiên khai mạc Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc (NPC) tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh vào ngày 5 tháng 3 năm 2025. Ảnh: Wang Zhao/AFP via Getty Images(more…)
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
FBI giành toàn quyền phụ trách cuộc điều tra về vụ một đặc vụ thuộc Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE) bắn chết Renee Nicole Good hôm thứ Tư tại Minneapolis, gạt các nhà điều tra địa phương sang một bên. Trong khi đó, J.D. Vance, Phó Tổng thống Mỹ, vẫn giữ nguyên luận điệu gây tranh cãi gay gắt rằng Good là một nhà tư tưởng cánh tả đã cố tình đâm xe vào các sĩ quan ICE. Trong một diễn biến khác, Lực lượng Tuần tra Biên giới đã bắn hai người ở Portland, Oregon; tình trạng của họ hiện chưa rõ.
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Nhiều người thiệt mạng trong ngày biểu tình thứ năm do nền kinh tế đang ốm yếu của Iran. Người biểu tình đã đụng độ với lực lượng an ninh tại nhiều nơi trên cả nước. Truyền thông nhà nước cho biết ít nhất ba người đã chết tại thành phố Azna ở phía tây khi một đám đông cố gắng xông vào đồn cảnh sát. Tổng thống Iran, Masoud Pezeshkian, nói rằng chính phủ của ông sẽ hành động để “giải quyết vấn đề sinh kế của người dân”.
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Lực lượng Tuần duyên Mỹ cho biết họ đang “tích cực truy đuổi” một tàu chở dầu trên đường đến Venezuela, trong chiến dịch thứ hai như vậy được thực hiện vào cuối tuần qua. Họ tuyên bố con tàu này là “một phần trong hành vi trốn tránh lệnh trừng phạt bất hợp pháp của Venezuela.” Hôm thứ Bảy, các quan chức đã lên một con tàu tương tự, được cho là đang chở “dầu bị đánh cắp.” Trước đó, Donald Trump đã ra lệnh “phong tỏa toàn diện” các tàu chở dầu chịu lệnh trừng phạt ra hoặc vào Venezuela.
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Liên minh châu Âu đạt được thỏa thuận cho Ukraine vay 90 tỷ euro (106 tỷ USD) trong hai năm tới sau chuỗi đàm phán kéo dài tại Brussels. Khối này sẽ huy động nợ chung được bảo đảm bằng ngân sách của mình. Ukraine sẽ chỉ hoàn trả khoản tiền này một khi Nga bồi thường chiến phí cho họ. Các nhà lãnh đạo EU cho biết họ sẽ tiếp tục thảo luận về khả năng sử dụng các tài sản bị đóng băng của Nga để hỗ trợ quốc gia đang bị bao vây này.
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
TT Donald Trump tuyên bố lực lượng Mỹ vừa bắt giữ một tàu chở dầu “rất lớn” ngoài khơi bờ biển Venezuela. Theo báo cáo, con tàu này đang bị trừng phạt. Kể từ tháng 9, chính quyền Trump đã tiến hành một chiến dịch gây áp lực chống lại Tổng thống Venezuela Nicolas Máduro, người mà Trump cáo buộc là khủng bố ma túy. Họ cũng tấn công các tàu thuyền ngoài khơi Nam Mỹ và đe dọa thực hiện hành động quân sự bên trong Venezuela.
Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo rằng châu Âu đang phải đối diện với “sự xóa sổ nền văn minh” và đặt câu hỏi liệu một số quốc gia có thể vẫn là đồng minh đáng tin cậy hay không, trong một tài liệu chiến lược mới tập trung đặc biệt vào châu lục này.
“…Vấn đề còn lại là Nhà nước sẽ giải quyết như thế nào? Chẳng lẽ cứ thế, người dân vùng lũ mỗi năm một lần phá sản, một lần âu lo chết người? Càng lúc càng kinh hoàng hơn.
Ngày xưa, “Trời hành cơn lụt mỗi năm”. Nhưng không có lũ”.
Nguyễn Viện – Lũ lụt miền Trung, thiên tai hay nhân họa ?
Chưa bao giờ suốt vùng duyên hải miền Trung từ Huế đến Phan Thiết hứng chịu cả LỤT và LŨ như năm nay.